Reflective Journal

Από CoSyLLab Wiki
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Εισαγωγή - Σκοπός

Μια Reflective Journal είναι ένα μέσο για να αναστοχαστούμε για την μάθηση (και τις μαθησιακές εμπειρίες) με διαφορετικούς τρόπους.
Reflective journal.gif
Σκοπός είναι να:
  • Καταγράψουμε ιδέες και σκέψεις για εμάς ή μια ομάδα ανθρώπων σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Αυτο μπορει να περιλαμβάνει έννοιες, ιδέες, και βασικά σημεία απο την εμπειρία ή την μελέτη θεωρητικών αρχών.
  • Αναστοχαστούμε πάνω στο αντικείμενο της μελέτης ή τις προσωπικές μας εμπειρίες με στόχο την καλυτερη κατανόηση τους.
  • Αναλύσουμε τα μαθησιακά αποτελέσματα σε σχέση αλλα και για την προσωπική μας πρόοδο (self development)

Χρησιμεύει ώστε ο καθένας να διερευνά τις καθημερινές καταστάσεις μεσα απο τη δική του οπτική, στα πλαίσια όμως της μάθησης που προκύπτει μέσα απο τις εμπειρίες μας. Βοηθάει στο να σκεφτόμαστε πως θα αντιδράσουμε όντας σε μια κατάσταση, πως θα αναστοχαστούμε για μια κατάσταση και πως θα αντιμετωπίσουμε μελλοντικά μια κατάσταση ( Reflect On Action, Reflect In Action, Reflect For Action).

Η τήρηση αρχείου των reflective journals που έχει συντάξει ο εκπαιδευόμενος, μπορεί να αποδειχτεί πολύ χρήσιμη για το μέλλον. Ο ενδιαφερόμενος, μπορεί να ανατρέξει ανά πάσα στιγμή στο αρχείο του, να ανασύρει το απόσπασμα εκείνο που τον αφορά και να επαναφέρει στη μνήμη του τα όσα έμαθε στο εκάστοτε μάθημα. Όσο πιο ξεκάθαρα και παραστατικά τα έχει καταγράψει, τόσο πιο εύκολα θα μπορέσει να τα ανακαλέσει από τη μνήμη του.

Ερωτήσεις που προκύπτουν απο τον αναστοχασμό είναι:

  • Τι συνέβη; (R.O.A)
  • Γιατί συνέβη; (R.I.A)
  • Τι έμαθα απ'αυτό ώστε να αντιδράσω ανάλογα στο μέλλον; (R.F.A)

Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η συγγραφή μιας reflective journal βαθμολογείται. Για ποιους λόγους γίνεται αυτό;

Για δύο λόγους:

  • για να κινητοποιήσουν τον εκπαιδευόμενο να το κάνει και
  • για να μπορέσει ο εκπαιδευτής να δει τα όποια προβλήματα υπάρχουν, και να βοηθήσει να ξεπεραστούν.



Ορισμός

Reflective journaln.gif

Reflective Journal ή αλλιώς και Learning Journal είναι ένα σταδιακά αναπτυσσόμενο κείμενο που ο εκπαιδευόμενος συντάσει για να καταγράψει την μαθησιακή του πρόοδο ή τις μαθησιακές εμπειρίες του. Ένας χώρος στον οποίο καταγράφονται παρατηρήσεις και αντιδράσεις σε σχέση με τις εμπειρίες μας και σκέψεις που προκύπτουν απ'αυτές. Οι σκέψεις αυτές μπορούν αργότερα να χρησιμοποιηθούν για περεταίρω ανάλυση και επεξεργασία ώστε να προκύψουν ιδέες για τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς σε ανάλογες εμπειρίες. Μπορεί να υπάρχει ένα learning journal για κάθε μάθημα που παρακολουθεί ο εκπαιδευόμενος ή για την καθημερινή του εργασία. Είναι ένας τρόπος σκέψης που προϋποθέτει κρίση και ανάλυση της μελέτης που βρίσκεται σε εξέλιξη. Δείχνει πως διαφορετικές πτυχές της εργασίας συνδέονται μεταξύ τους.
Δεν είναι:

  • απλά μια περίληψη του υλικού του μαθήματος. Εστιάζει περισσότερο στις αντιδράσεις του μαθητή σε αυτά που έχει διαβάσει ή εξακολουθεί να διαβάζει.
  • ένα ημερολόγιο μάθησης όπου κάποιος μπορεί να καταγράψει τις φορές ή τις μέρες που διάβασε κάτι. Ένα ημερολόγιο είναι μια καταγραφή γεγονότων, αλλά μια Reflective Journal είναι μια καταγραφή των αναστοχασμών και των σκέψεων.

Πολλά χρόνια πριν δεν υπήρχε εκπαίδευση εξ'αποστάσεως και τα βιβλία ήταν ακριβά για να τα αγοράσει κάποιος. Γι'αυτό οι μαθητές έπρεπε να κρατάνε σημειώσεις ενώ παρακολουθούσαν το μάθημα.Οι σημειώσεις αυτές απλά κατέγραφαν το περιεχόμενο της διάλεξης. Η διαδικασία καταγραφής αλλά και η απόφαση του τι είναι σημαντικό να καταγραφεί έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην μάθηση των εκπαιδευόμενων.
Σήμερα δεν χρειάζονται σημειώσεις γιατί: α) δεν υπάρχουν διαλέξεις στην ηλεκτρονική on-line εκπαίδευση β) οι σημειώσεις είναι αναρτημένες στο ιστότοπο του μαθήματος γ) τα βιβλία είναι σχετικά φτηνά και δ) υπάρχει πρόσβαση σε όλο το παγκόσμιο ιστό. Άρα στη θέση των σημειώσεων , χρησιμοποιούνται reflective journals. Δίνεται έμφαση σε διαφορετικό σημείο αλλά ο σκοπός είναι ο ίδιος: να έχεις επίγνωση του τι μαθαίνεις.

Περιγραφή Στρατηγικής

Η παρακάτω μέθοδος αποτελεί μια βοήθεια στη σύνταξη μιας Reflective Journal.

Μέθοδος D-I-E-P D - Describe: Περιγράψτε αντικειμενικά τι συνέβει.

  • Απαντήστε στο ερώτημα, "Τι έκανα, διάβασα, είδα, άκουσα κ.λ.π;"

I - Interpret: Ερμηνεύτε τα γεγονότα

  • Εξηγήστε τι είδατε και ακούσατε.
  • Τις διορατικές σκέψεις που κάνατε.
  • Κάντε συνδέσεις με άλλα πράγματα που έχετε μάθει, με τα συναισθήματά σας κ.λ.π.
  • Κάνετε υποθέσεις, βγάλτε συμπεράσματα.
  • Απαντήστε στην ερώτηση "τι μπορεί αυτό να σημαίνει;"

E - Evaluate: Αξιολογήστε την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των παρατηρήσεων που κάνατε.

  • Κάντε κριτική που συνδέεται ξεκάθαρα με τις παρατηρήσεις αυτές
  • Η Αξιολογηση απαντάει στο ερώτημα, "Ποιά είναι η γνώμη μου γι'αυτά που παρατήρησα ή τις εμπειρίες που είχα; Γιατί;"


P - Plan: Σχεδιάστε τον τρόπο με τον οποίο θα εκμεταλευτείτε τις παραπάνω πληροφορίες

  • Ποιές είναι οι υποδείξεις σας; ( Να είστε συγκεκριμένοι)
  • Σκεφτείτε με ποιούς τρόπους θα βοηθήσει μελλοντικά η μαθησιακή εμπειρία που είχατε;


Στο γραπτό σας προσπαθήστε να :

  • αναλύσετε την απόδοση σας ως μαθητευόμενος
  • αξιολογήσετε το κέρδος σας απο την κατανόηση και την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων
  • διατυπώσετε πως αισθάνεστε γι'αυτά που μάθατε
  • κάνετε συνδέσεις με άλλες εμπειρίες, ιδέες
  • να επιδείξετε πως θα εφαρμόσετε αυτά που μάθατε
  • ενσωματώσετε τις έννοιες που διδαχτήκατε στο μάθημα

Οδηγίες για την υιοθέτηση της συγγραφής μιας Reflective Journal
Το περιεχόμενο και η συχνότητα συγγραφής είναι στην κρίση του εκπαιδευόμενου. Οι περισσότεροι γράφουν τουλάχιστον σε εβδομαδιαία βάση ή κάθε φορά που κάποιο γεγονός τους κινεί το ενδιαφέρον ή τους προκαλεί. Οι καταχωρήσεις μπορούν να έχουν πολλές μορφές, πχ σαν σημειώσεις, με μορφή πρόζας, ποιήματα, σχέδια, εικόνες, διαγράμματα, νοητικοί χάρτες, κ.λ.π. Οι παρακάτω ερωτήσεις , όπως προσαρμόστηκαν απο τους Winter & Munn-Giddings (2001) , δίνονται σαν ένα πιθανό πλαίσιο για κριτικό αναστοχασμό. Οι εκπαιδευόμενοι μπορούν να προσθέσουν ή να αλλάξουν τις ερωτήσεις αυτές, διατηρόντας την ίδια γραμμή, ώστε να αναπτύξουν την δική τους προσέγγιση στον κριτικό αναστοχασμό:
1. Καλωσορίζοντας την πρόκληση

  • Τι υπάρχει σ'αυτό το γεγονός, σχέση, πληροφορία που μου δημιουργεί έκπληξη, ενδιαφέρον, πρόκληση;
  • Γιατί με ενδιαφέρει;
  • Περίμενα κάτι διαφορετικό και αν ναι, τι;
  • Τι μου λέει αυτό για την παρούσα κατάσταση και τον εαυτό μου;

2. Αναλύοντας τις ερμηνείες που προέκυψαν απο την κριτική στάση
Έχοντας δεδομένη την πρώτη ερμηνεία για το γεγονός, σχέση, πληροφορία κ.λ.π.:

  • Ποιά είναι η προέλευση της σε σχέση με:

Τις αξίες μου (Προσωπικές, Πολιτικές, Επαγγελματικές)
Τα συναισθήματα μου Τις γενικότερες αντιλήψεις μου για τέτοιου είδους γεγονότα, σχέσεις κ.λ.π;

  • Ποιές προσωπικές εμπειρίες κρύβονται πίσω απο αυτές τις αξίες,συναισθήματα, ιδέες;
  • Κάποιος άλλος με διαφορετικές εμπειρίες μπορεί να έχει λίγο διαφορετικές αλλά εξίσου σχετικές αξίες, συναισθήματα και ιδέες. Άρα, τι ενναλακτικές ερμηνείες μπορούν να δωθούν;

3. Βλέποντας το γενικότερο πλαίσιο
Με δεδομένο το γεγονός, τη σχέση, την πληροφορία:

  • Ποιό γενικότερο πλαίσιο σχετίζεται με αυτό/ή και τι επίδραση έχει στην παρούσα κατάσταση και σε μένα;
  • Ποιές είναι οι εντάσεις απο: διλήμματα, διαφωνίες, ιεραρχικές διαφορές
  • Απο πού προέρχονται αυτές οι εντάσεις;
  • Ποιές πιθανές τροπές για μελλοντική ανάπτυξη προκύπτουν απο τις εντάσεις αυτές;
  • Πως οι δικές μου ενέργειες επιδρούν στο γενικότερο πλαίσιο και στην παρούσα κατάσταση;

4. Ερωτήσεις κλειδιά για την επέκταση των αρχικών ερμηνειών
Αυτές οι ερωτήσεις σχεδιάστηκαν για να πάμε ένα βήμα παραπέρα απο τις αρχικές μας αντιδράσεις, κάνοντας κατα μια έννοια έναν απολογισμό απο τις προηγούμενες ερωτήσεις.

  • Ποιά ήταν η αρχική μου αντίδραση σε αυτό το γεγονός;
  • Ποιά άλλα πράγματα επηρεάζουν το γεγονός;
  • Πως μπορεί να ερμηνευτεί αυτό το γεγονός απο αντίθετες οπτικές γωνίες;
  • Ποιές είναι οι αξίες, τα συναισθήματα, οι θεωρίες και οι ιδέες μου για το γεγονός, απο που προέρχονται και τι έχουν να μου πουν για την αρχική μου ερμηνεία;
  • Τι άλλο χρειάζεται να πράξω ή να ανακαλύψω ώστε να αναπτύξω περεταίρω κατανόηση;
  • Πως μπορώ να εφαρμόσω και να συνδέσω όσα έμαθα με άλλα πράγματα που γνωρίζω;
  • Προκύπτουν ερωτήματα για μελλοντική έρευνα μέσα απο την αναστοχαστική πρακτική;

Καταχωρήσεις σε μια Reflective Journal μπορεί να περιέχουν:

  • Σημεία τα οποία σας φάνηκαν αρκετά ενδιαφέροντα κατα την μελέτη σας και θέλετε να ασχοληθείτε με περισσότερη λεπτομέρεια.
  • Ερωτήσεις που σας ήρθαν στο μυαλό διαβάζοντας το υλικό σε σχέση με το θέμα
  • Μετά απο ένα μάθημα (αμέσως, αν είναι δυνατό), καλό είναι να ενισχύσετε τη μάθηση σας προσπαθόντας να θυμηθείτε τα βασικά πράγματα που μάθατε. Αναλογιστείτε "Ποιά ήταν τα 3
    σημεία που αποτελούσαν νέα γνώση στο υλικό που διάβασα σήμερα;" Γράψτε τα, χωρίς να βλέπετε τις σημειώσεις σας και στη συνέχεια κάντε σύγκριση με αυτά που έχετε γράψει στις σημειώσεις σας για να βεβαιωθείτε ότι τα θυμάστε επακριβώς.
  • Σημειώσεις απο άλλο υλικό που διαβάσατε με αφορμή το μάθημα είτε απο τη βιβλιοραφία είτε τυχαία απο άλλη πηγή (π.χ. άρθρο εφημερίδας)
  • Ένα αρχείο από όλα τα αναγνώσματα που κάνετε στη θεματική περιοχή κατα τη διάρκεια του μαθήματος, με τη μορφή μιας δυο προτάσεων που αναφέρονται στα βασικά σημεία του
    περιεχομένου καθως και στο πόσο χρήσιμα σας φάνηκαν
  • Την κριτική σκέψη σας σε σχέση με το μάθημα και κατα πόσο καλύπτει τις ανάγκες σας
  • Πως η μάθηση μέσα απο το μάθημα συνδέεται με γνώσεις απο άλλες πηγές
  • Σκέψεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί, αλλά θέλετε να τις επεξεργαστείτε αργότερα. Αυτές θα μπορούσαν να συμπεριλαμβάνουν συναισθήματα για το μάθημα και την πρόοδο σας ή θεωρίες
    που αναπτύσονται στο μυαλό σας

Κάθε φορά που υποβάλλετε μια Reflective Journal, σκεφτείτε όλα όσα κάνατε απο την προηγούμενη καταχώρηση σας μεχρι τώρα. Απο ποιές πηγές μάθατε περισσότερο; Απο ποιές ελάχιστα και γιατί; (Μήπως γνωρίζατε είδη το περιεχόμενο;). Γράψτε μια δυο παραγράφους για τις πηγές της νέας γνώσης που αποκτήσατε.


Μορφή Reflective Journal

Σ' αυτό το σημείο παρουσιάζεται η μορφή που μπορεί να έχει ένα reflective journal.

Μέρος 1

Ο παρακάτω πίνακας συμπληρώνεται μετά την ολοκλήρωση κάθε κομματιού του μαθήματος και αφού έχει ήδη προηγηθεί κάποια μελέτη του μαθήματος. Η μελέτη αυτή μπορεί να περιλαμβάνει τη σχετική βιβλιογραφία του μαθήματος και κάθε άλλου είδους προετοιμασία, όπως για παράδειγμα τη δουλειά σε ομάδες.

Όνομα

Ημερομηνία μαθήματος


Αριθμός μαθήματος


Θέμα μαθήματος


Τι διάβασα για αυτό το μάθημα;


Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον πράγμα που διάβασα για αυτό το μάθημα; Και γιατί ήταν αυτό το πιο ενδιαφέρον;


Ποια ήταν τα 3 πιο βασικά πράγματα που έμαθα από αυτό το μάθημα;


Τι ήταν αυτό, που πριν διαβάσω το μάθημα νόμιζα ότι ήταν σωστό και τώρα θεωρώ ότι είναι λάθος;


Τι ήταν αυτό που δεν καλύφθηκε στο μάθημα ενώ προσδοκούσα ότι θα καλυφθεί;


Τι ήταν σ' αυτό το μάθημα νέο ή έκπληξη για μένα;


Τι ήταν αυτό που με έκανε να αλλάξω γνώμη, μετά την ολοκλήρωση της μελέτης του μαθήματος;


Ένα πράγμα που έμαθα σ' αυτό το μάθημα και μπορεί να το χρησιμοποιήσω στο μέλλον είναι...


Αμφιβάλλω ακόμα για...


Θέματα που μου κέντρισαν το ενδιαφέρον και θα ήθελα να τα μελετήσω με περισσότερες λεπτομέρειες στο μέλλον.


Ιδέες για δράση βασισμένες σε αυτό το μάθημα...


Αυτό που μου άρεσε περισσότερο σ' αυτό το μάθημα ήταν...


Αυτό που δε μου άρεσε καθόλου σ' αυτό το μάθημα ήταν...


Επουσιώδη αλλά ενδιαφέροντα γεγονότα που έμαθα σ' αυτό το μάθημα...




Μέρος 2

Το μέρος αυτό συμπληρώνεται συνήθως αφού έχει ολοκληρωθεί το μάθημα. Αποτελείται από ένα μείγμα σκέψεων για το μάθημα, οι οποίες δεν ταιριάζουν σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι του μαθήματος. Αυτές οι σκέψεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Ειδικούς όρους που χρησιμοποιούνται στο μάθημα
  • Την κύρια βιβλιογραφία του μαθήματος
  • Ονόματα, στοιχεία και ενδιαφέροντα άλλων μαθητών


Πως μπορούμε να συντάξουμε μια Reflective Journal

Η παρακάτω μέθοδος αποτελεί μια βοήθεια στη σύνταξη μιας Reflective Journal.


Μέθοδος D-I-E-P

D - Describe: Περιγράψτε αντικειμενικά τι συνέβει.

  • Απαντήστε στο ερώτημα, "Τι έκανα, διάβασα, είδα, άκουσα κ.λ.π;"


I - Interpret: Ερμηνεύτε τα γεγονότα

  • Εξηγήστε τι είδατε και ακούσατε.
  • Τις διορατικές σκέψεις που κάνατε.
  • Κάντε συνδέσεις με άλλα πράγματα που έχετε μάθει, με τα συναισθήματά σας κ.λ.π.
  • Κάνετε υποθέσεις, βγάλτε συμπεράσματα.
  • Απαντήστε στην ερώτηση "τι μπορεί αυτό να σημαίνει;"


E - Evaluate: Αξιολογήστε την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των παρατηρήσεων που κάνατε.

  • Κάντε κριτική που συνδέεται ξεκάθαρα με τις παρατηρήσεις αυτές
  • Η Αξιολογηση απαντάει στο ερώτημα, "Ποιά είναι η γνώμη μου γι'αυτά που παρατήρησα ή τις εμπειρίες που είχα; Γιατί;"


P - Plan: Σχεδιάστε τον τρόπο με τον οποίο θα εκμεταλευτείτε τις παραπάνω πληροφορίες

  • Ποιές είναι οι υποδείξεις σας; ( Να είστε συγκεκριμένοι)
  • Σκεφτείτε με ποιούς τρόπους θα βοηθήσει μελλοντικά η μαθησιακή εμπειρία που είχατε;


Στο γραπτό σας προσπαθήστε να :

  • αναλύσετε την απόδοση σας ως μαθητευόμενος
  • αξιολογήσετε το κέρδος σας απο την κατανόηση και την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων
  • διατυπώσετε πως αισθάνεστε γι'αυτά που μάθατε
  • κάνετε συνδέσεις με άλλες εμπειρίες, ιδέες
  • να επιδείξετε πως θα εφαρμόσετε αυτά που μάθατε
  • ενσωματώσετε τις έννοιες που διδαχτήκατε στο μάθημα


Οδηγίες για την υιοθέτηση της συγγραφής μιας Reflective Journal

Το περιεχόμενο και η συχνότητα συγγραφής είναι στην κρίση του εκπαιδευόμενου. Οι περισσότεροι γράφουν τουλάχιστον σε εβδομαδιαία βάση ή κάθε φορά που κάποιο γεγονός τους κινεί το ενδιαφέρον ή τους προκαλεί. Οι καταχωρήσεις μπορούν να έχουν πολλές μορφές, πχ σαν σημειώσεις, με μορφή πρόζας, ποιήματα, σχέδια, εικόνες, διαγράμματα, νοητικοί χάρτες, κ.λ.π. Οι παρακάτω ερωτήσεις , όπως προσαρμόστηκαν απο τους Winter & Munn-Giddings (2001) , δίνονται σαν ένα πιθανό πλαίσιο για κριτικό αναστοχασμό. Οι εκπαιδευόμενοι μπορούν να προσθέσουν ή να αλλάξουν τις ερωτήσεις αυτές, διατηρόντας την ίδια γραμμή, ώστε να αναπτύξουν την δική τους προσέγγιση στον κριτικό αναστοχασμό:


1. Καλωσορίζοντας την πρόκληση

  • Τι υπάρχει σ'αυτό το γεγονός, σχέση, πληροφορία που μου δημιουργεί έκπληξη, ενδιαφέρον, πρόκληση;
  • Γιατί με ενδιαφέρει;
  • Περίμενα κάτι διαφορετικό και αν ναι, τι;
  • Τι μου λέει αυτό για την παρούσα κατάσταση και τον εαυτό μου;


2. Αναλύοντας τις ερμηνείες που προέκυψαν απο την κριτική στάση

Έχοντας δεδομένη την πρώτη ερμηνεία για το γεγονός, σχέση, πληροφορία κ.λ.π.:

  • Ποιά είναι η προέλευση της σε σχέση με:

Τις αξίες μου (Προσωπικές, Πολιτικές, Επαγγελματικές)

Τα συναισθήματα μου

Τις γενικότερες αντιλήψεις μου για τέτοιου είδους γεγονότα, σχέσεις κ.λ.π;

  • Ποιές προσωπικές εμπειρίες κρύβονται πίσω απο αυτές τις αξίες,συναισθήματα, ιδέες;
  • Κάποιος άλλος με διαφορετικές εμπειρίες μπορεί να έχει λίγο διαφορετικές αλλά εξίσου σχετικές αξίες, συναισθήματα και ιδέες. Άρα, τι ενναλακτικές ερμηνείες μπορούν να δωθούν;


3. Βλέποντας το γενικότερο πλαίσιο

Με δεδομένο το γεγονός, τη σχέση, την πληροφορία:

  • Ποιό γενικότερο πλαίσιο σχετίζεται με αυτό/ή και τι επίδραση έχει στην παρούσα κατάσταση και σε μένα;
  • Ποιές είναι οι εντάσεις απο: διλήμματα, διαφωνίες, ιεραρχικές διαφορές
  • Απο πού προέρχονται αυτές οι εντάσεις;
  • Ποιές πιθανές τροπές για μελλοντική ανάπτυξη προκύπτουν απο τις εντάσεις αυτές;
  • Πως οι δικές μου ενέργειες επιδρούν στο γενικότερο πλαίσιο και στην παρούσα κατάσταση;


4. Ερωτήσεις κλειδιά για την επέκταση των αρχικών ερμηνειών

Αυτές οι ερωτήσεις σχεδιάστηκαν για να πάμε ένα βήμα παραπέρα απο τις αρχικές μας αντιδράσεις, κάνοντας κατα μια έννοια έναν απολογισμό απο τις προηγούμενες ερωτήσεις.

  • Ποιά ήταν η αρχική μου αντίδραση σε αυτό το γεγονός;
  • Ποιά άλλα πράγματα επηρεάζουν το γεγονός;
  • Πως μπορεί να ερμηνευτεί αυτό το γεγονός απο αντίθετες οπτικές γωνίες;
  • Ποιές είναι οι αξίες, τα συναισθήματα, οι θεωρίες και οι ιδέες μου για το γεγονός, απο που προέρχονται και τι έχουν να μου πουν για την αρχική μου ερμηνεία;
  • Τι άλλο χρειάζεται να πράξω ή να ανακαλύψω ώστε να αναπτύξω περεταίρω κατανόηση;
  • Πως μπορώ να εφαρμόσω και να συνδέσω όσα έμαθα με άλλα πράγματα που γνωρίζω;
  • Προκύπτουν ερωτήματα για μελλοντική έρευνα μέσα απο την αναστοχαστική πρακτική;


Καταχωρήσεις σε μια Reflective Journal μπορεί να περιέχουν:

  • Σημεία τα οποία σας φάνηκαν αρκετά ενδιαφέροντα κατα την μελέτη σας και θέλετε να ασχοληθείτε με περισσότερη λεπτομέρεια.
  • Ερωτήσεις που σας ήρθαν στο μυαλό διαβάζοντας το υλικό σε σχέση με το θέμα
  • Μετά απο ένα μάθημα (αμέσως, αν είναι δυνατό), καλό είναι να ενισχύσετε τη μάθηση σας προσπαθόντας να θυμηθείτε τα βασικά πράγματα που μάθατε. Αναλογιστείτε "Ποιά ήταν τα 3 σημεία που αποτελούσαν νέα γνώση στο υλικό που διάβασα σήμερα;" Γράψτε τα, χωρίς να βλέπετε τις σημειώσεις σας και στη συνέχεια κάντε σύγκριση με αυτά που έχετε γράψει στις σημειώσεις σας για να βεβαιωθείτε ότι τα θυμάστε επακριβώς.
  • Σημειώσεις απο άλλο υλικό που διαβάσατε με αφορμή το μάθημα είτε απο τη βιβλιοραφία είτε τυχαία απο άλλη πηγή (π.χ. άρθρο εφημερίδας)
  • Ένα αρχείο από όλα τα αναγνώσματα που κάνετε στη θεματική περιοχή κατα τη διάρκεια του μαθήματος, με τη μορφή μιας δυο προτάσεων που αναφέρονται στα βασικά σημεία του περιεχομένου καθως και στο πόσο χρήσιμα σας φάνηκαν
  • Την κριτική σκέψη σας σε σχέση με το μάθημα και κατα πόσο καλύπτει τις ανάγκες σας
  • Πως η μάθηση μέσα απο το μάθημα συνδέεται με γνώσεις απο άλλες πηγές
  • Σκέψεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί, αλλά θέλετε να τις επεξεργαστείτε αργότερα. Αυτές θα μπορούσαν να συμπεριλαμβάνουν συναισθήματα για το μάθημα και την πρόοδο σας ή θεωρίες που αναπτύσονται στο μυαλό σας


Κάθε φορά που υποβάλλετε μια Reflective Journal, σκεφτείτε όλα όσα κάνατε απο την προηγούμενη καταχώρηση σας μεχρι τώρα. Απο ποιές πηγές μάθατε περισσότερο; Απο ποιές ελάχιστα και γιατί; (Μήπως γνωρίζατε είδη το περιεχόμενο;). Γράψτε μια δυο παραγράφους για τις πηγές της νέας γνώσης που αποκτήσατε.

Ο κύκλος του Αναστοχασμού

Σκοπός του αναστοχασμού είναι η επίτευξη βελτίωσης και η ανάπτυξη διορατικότητας μέσα απο μια κυκλική διαδικασία δράσης, αναστοχασμού που οδηγεί σε νέα δράση κλπ. Στο διπλανό σχήμα φαίνονται οι δράσεις σε ένα αναστοχαστικό κύκλο. Καταγραφή

Reflection cycle

Αναφέρεται στην καταγραφή του  τι συνέβει, πότε συνέβει και ποιοί συμμετείχαν ώστε να υπάρχει καταγραφή του πλαισίου των γεγονότων. Χρήσιμες ερωτήσεις είναι: Τι συνέβει; Ποιός/Ποιοί συμμετείχαν; Με ποιό τρόπο αναμείχθηκαν; Πότε συνέβει;

Αναστοχασμός

Αναφέρεται στην σκέψη και στην ερμηνεία των γεγονότων ανάλογα με τις αξίες, τα πιστεύω και τις εικασίες κάποιου. Μέσα απο την καταγραφή τους κατανοούμε τον τρόπο εξέλιξης των ιδεών μας. Χρήσιμες ερωτήσεις ειναι: Γιατί συνέβει με τον συγκεκριμένο τρόπο; Πως μπορεί να βελτιωθεί; ή Πως μπορω να βελτιώσω τη συμπεριφορά μου απέναντι του; Πως μπορεί να βελτιωθεί η κατάσταση και σε τι θα ωφελήσει αυτό; Ποιές αξίες, πεποιθήσεις ή εικασίες εξηγούν αυτό που συνέβει;

Ανάλυση

Αναφέρεται σε 3 πράγματα:

  1. Ανάλυση μίας εκπαιδευτικής εμπειρίας ή του περιεχομένου ενός μαθησιακού αντικειμένου.
  2. Ενσωμάτωση της πράξης με τη θεωρία.
  3. Κατάδειξη βελτιωμένης επίγνωσης ή προσωπικής προόδου.

Χρήσιμες ερωτήσεις: Ποιά είναι τα πλεονεκτήματα ή τα μειονεκτήματα, τα υπέρ και τα κατά; Πως μπορούν να ξεπεραστούν/βελτιωθούν τα μειονεκτήματα/αδυναμίες; Ποιές είναι οι ομοιότητες/διαφορές με την θεωρία; Πως μπορεί η εμπειρία/θεωρία να συνεισφέρει στη βελτίωση του;


Εμπλεκόμενοι Ρόλοι

Ο εκπαιδευτικός και οι εκπαιδευόμενοι .

Παράδειγμα

Χρήση της Reflective Journal ως εναλλακτική μορφή αξιολόγησης
Το παράδειγμα που θα χρησιμοποιηθεί αναφέρεται στην προσπάθεια ενός καθηγητή μουσικής σε ένα γυμνάσιο αστικής περιοχής να   εφαρμόσει τη συγγραφή μιας reflective journal στην αξιολόγηση των μαθητών του αντί για τα παραδοσιακά tests και quizzes που  χρησιμοποιούσε μέχρι τότε.

Εκπαιδευτικό πρόβλημα
Τα πολλαπλά tests και quizzes (ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, σωστού-λάθους, σύντομης απάντησης) που χρησιμοποιούνταν τα προηγούμενα χρόνια οδηγούσαν ένα μεγάλο ποσοστό μαθητών στην αποτυχία (~40%) καθώς και ένα εξίσου μεγάλο ποσοστό στην αδιαφορία (~25%).

Τρόπος χρησιμοποίησης της Reflective Journal

Στην πρώτη reflective journal, που δεν αξιολογήθηκε, ζητήθηκε από τους μαθητές να πουν κάτι για τον εαυτό τους, χωρίς να δοθούν συγκεκριμένες οδηγίες για το τι ακριβώς θα ήταν αυτό. Μ’ αυτό τον τρόπο ο καθηγητής ήθελε να αφήσει τους μαθητές ελεύθερους να εκφραστούν και να αισθανθούν άνετα με την καινούρια διαδικασία της συγγραφής μιας reflective journal. Επίσης ήθελε να γνωρίσει λίγο καλύτερα τους μαθητές του.
Στις 3 επόμενες reflective journals, που αυτή τη φορά αξιολογήθηκαν, ζητήθηκε ουσιαστικά από τους μαθητές να συνδέσουν τις πρότερες γνώσεις τους με την καινούρια γνώση που είχαν παρακολουθήσει στο μάθημα. Για να βοηθηθούν τούς δόθηκαν συγκεκριμένες λέξεις.
Οι μαθητές φάνηκαν να θυμούνται πράγματα που είχαν λεχθεί στο μάθημα και να μπορούν να τα συνδέουν με επιτυχία με τις πρότερες γνώσεις τους.

Αποτελέσματα από την εφαρμογή της Reflective Journal

  • Στο τέλος των μαθημάτων το 85% των μαθητών πήρε προβιβάσιμο βαθμό και το 88% συμπλήρωσε τη reflective journal.
  • Οι πιο κακοί μαθητές φάνηκε να δείχνουν μεγαλύτερη διάθεση να συμμετέχουν στη μαθησιακή διαδικασία και οι βαθμοί τους ήταν πλέον προβιβάσιμοι.
  • Η πλειονότητα των μαθητών φάνηκε να κατανοεί το περιεχόμενο του μαθήματος, πράγμα που δεν μπορούσε να αναδειχθεί μέσα από την αξιολόγηση με τα tests και τα quizzes.
  • Οι μαθητές φάνηκε να έρχονται πιο κοντά στη μουσική και να συνδέουν πιο εύκολα τις προσωπικές τους γνώσεις με το αντικείμενο του μαθήματος.

Στο τέλος του σχολικού έτους δόθηκε στους μαθητές και ένα ερωτηματολόγιο προκειμένου να αξιολογηθεί η όλη διαδικασία της εφαρμογής της reflective journal.

Τα αποτελέσματα είχαν ως εξής:

  • Το 88% των μαθητών φάνηκε να αναγνωρίζει ότι ο τρόπος αξιολόγησης άλλαξε.
  • Το 81% των μαθητών δεν ήθελε να επιστρέψει η παλιά μέθοδος αξιολόγησης με τα tests και τα quizzes.
  • To 94% των μαθητών υποστήριξαν ότι οι reflective journals τούς βοήθησαν να καταλάβουν καλύτερα το αντικείμενο του μαθήματος και ότι έκαναν πιο εύκολο το μάθημα!

Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα

Πλεονεκτήματα

  • Η ενεργητική μάθηση - Η διαδικασία προβληματισμού ενθαρρύνει τους μαθητές να αναλάβουν την πρωτοβουλία να είναι ενεργοί και αυτοκαθοδηγούμενοι. Επιτρέπει στον κάθε μαθητή να διερευνήσει τις έννοιες και ιδέες σε σχέση με τις σκέψεις και τα συναισθήματά του από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Οι μαθητές μπορούν να γίνουν ανεξάρτητοι στοχαστές μέσα από την εξάσκηση και να λύσουν διάφορα προβλήματα μόνοι τους .
  • Κατανόηση της προόδου των μαθητών – η συγκεκριμένη στρατηγική διδασκαλίας παρέχει την ευκαιρία τους εκπαιδευτικούς να αποκτήσουν καλύτερη κατανόηση για το πώς σκέφτονται και αισθάνονται οι μαθητές για το διδασκόμενο αντικείμενο και για την πορεία εκμάθησής τους, πράγμα το οποίο θα ενισχύσει τελικά τη μαθησιακή διαδικασία.
  • Η βελτίωση των δεξιοτήτων γραφής - Οι μαθητές καλούνται να εξοικειωθούν σε μια νέα μορφή γραφής που μπορεί να μην είχαν την ευκαιρία να βιώσουν στο παρελθόν. Το γεγονός αυτό πιθανότατα θα αποφέρει βελτίωση στις δεξιότητες γραφής.
  • Ελεύθερη έκφραση των προσωπικών απόψεων και ανάπτυξη της αυτοκριτικής- οι εργασίες που διεξάγονται κατά την υλοποίηση τη στρατηγικής δίνουν το θάρρος στους εκπαιδευόμενους να εκφράσουν ελεύθερα τι σκέφτονται και αισθάνονται για τη διαδικασία της μάθησης, καθώς επίσης προωθείται η έκφραση των ιδεών τους και η εξωτερίκευση των προσωπικών εμπειριών. Αυτό είναι . ένα ιδανικό μέρος για τους φοιτητές που δεν είναι εν γένει πρόθυμοι να μιλήσουν στις τάξεις και tutorials για να εκφραστούν .
  • Ενίσχυση της κριτικής σκέψης και της δημιουργικότητας - Η διαδικασία της αυτο - αντανάκλαση ενισχύει την ανάπτυξη των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης στους μαθητές καθώς συσχετίζουν τις γνώσεις τους με πραγματικές καταστάσεις. Αυτό βοηθάει τους εκπαιδευόμενους να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους και μια στάση αμφισβήτησης απέναντι σε διάφορα θέματα.

Μειονεκτήματα

  • Δυσκολία στη σήμανση αντικειμένου-Λόγο του υποκειμενικού χαρακτήρα της ανακλαστικής ανάθεσης ,είναι δύσκολο για τους αξιολογητές να είναι αντικειμενικοί και να έχουν συνεπή βαθμολόγηση. Διαφορετικοί αξιολογητές κατά την αξιολόγηση μπορεί να έχουν μεγάλη διαφορά στην κρίση διαφορετικών τύπων εργασίας.
  • Χρονοβόρα ταξινόμηση – Το περιεχόμενο του reflective writing πολλές φορές μπορεί να είναι πολύ ευρύ και να περιλαμβάνει μεγάλο φάσμα εννοιών ,απόψεων και θεμάτων .Σαν αποτέλεσμα χρειάζεται πολύς χρόνος για τους βαθμολογητές να διαβάσουν και να αξιολογήσουν την δουλειά των μαθητών.
  • Εμπιστευτικότητα-Καθώς οι μαθητές πρέπει να αναφέρουν τις προσωπικές τους απόψεις πάνω στους προβληματισμούς τους , μερικοί από αυτούς ενδεχομένως να μην θέλουν να αποκαλύψουν επακριβώς τις απόψεις τους γιατί πιστεύουν ότι μπορεί να επηρεαστεί η τελική βαθμολόγηση τους.
  • Σαφείς κατευθυντήριες γραμμές-Πολλοί μαθητές δεν είναι εξοικειωμένοι με τη διαδικασία της ανακλαστικής εργασίας και μπορεί να αισθάνονται χαμένοι όταν δουλεύουν για πρώτη φορά με αυτόν τον τρόπο. Οι καθηγητές θα πρέπει να δίνουν σαφές οδηγίες για το α) τί πρέπει να περιλαμβάνουν οι μαθητές στα κείμενα τους β) πώς μπορούν να μάθουν μέσα από αυτό γ) τον τρόπο που θα αξιολογηθούν.

Αξιολόγηση

Παραλλαγές στρατηγικής

Βασικά, υπάρχουν δύο τυπικές μορφές τουReflective Journals οποίες είναι οι εξής:
Structured Journals (Δομημένα εφημερίδες / περιοδικά ): οι μαθητές έχουν μια συγκεκριμένη ερώτηση, στόχο και ένα σύνολο κατευθυντήριων γραμμών για να στηρίξουν τα γραπτά τους.
Unstructured journals / free from journals (Αδόμητα εφημερίδες / περιοδικά ελεύθερης μορφής): οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να καταγράφουν τις
σκέψεις και την αίσθησή τους για ένα θέμα με την ελάχιστη βοήθεια κατεύθυνσης.
Ωστόσο , και οι δύο μορφές τουReflective Journals αναμένεται να υπακούουν στις ακόλουθες πτυχές :

  • Να συζητούν ή να διαφωνούν για ένα θέμα με βάση μια προσωπική άποψη και να το προσεγγίζουν από διάφορες οπτικές γωνίες
  • Να συνθέσουν ή να αναλύσουν κάποια υλικά ή πόρους για τη δημιουργία ενός επιχειρήματος
  • Για να συγκρίνουν και να αντιπαραβάλλουν ένα συγκεκριμένο θέμα χρησιμοποιώντας την προηγούμενη ή την παρούσα γνώση
  • Να παράγουν ερωτήσεις και να σκεφτούν σε βάθος, ως αποτέλεσμα της αντίληψης των πόρων που έχουν
  • Για να περιγράψουν την προσωπική τους εμπειρία και να την ενσωματώσουν στο θέμα που τους αφορά
  • Να εκφράσουν ελεύθερα τη γνώμη τους, είτε θετική είτε αρνητική, τις συγκεκριμένες ερωτήσεις που γίνονται από τον εκπαιδευτικό
  • Να αναπτύξουν την ικανότητα κριτικής στάσης για την ενσωμάτωση της γνώσης σε πραγματικές εμπειρίες

Παρόλο που οι Reflective Journals παρουσιάζονται συχνά σε γραπτή μορφή, δεν είναι απαραίτητο να παρουσιάζονται πάντα με αυτό τον τρόπο. Οι Reflective Journals είναι συχνά μαγνητοφωνημένες ή παρουσιάζονται μέσω του διαδικτύου, γεγονός που κάνει την παρουσίασή τους ευέλικτη. Η στρατηγική αυτή είναι κατάλληλη για εφαρμογή σε ευρύ φάσμα επιστημονικών κλάδων.

Βιβλιογραφία


Αναφορές

http://www.teachingexpertise.com/articles/writing-reflective-learning-journal-642

http://www.audiencedialogue.net/journal.html

http://www.dlsweb.rmit.edu.au/lsu/content/2_AssessmentTasks/assess_pdf/Reflective%20journal.pdf

http://www.ascilite.org.au/conferences/melbourne08/procs/palmer.pdf


Εξωτερικοί Σύνδεσμοι

Reflection http://edutechwiki.unige.ch/en/Reflection#Reflective_writing