GIST

Από CoSyLLab Wiki
Αναθεώρηση ως προς 21:28, 22 Ιουλίου 2018 από τον Nektarios (Συζήτηση | συνεισφορές) (Εξωτερικοί Σύνδεσμοι)
(διαφορά) ← Παλαιότερη αναθεώρηση | Τελευταία αναθεώρηση (διαφορά) | Νεότερη αναθεώρηση → (διαφορά)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Εισαγωγή - Σκοπός

Ο κάθε άνθρωπος μαθαίνει ανάλογα με τις προσωπικές του κλίσεις με διαφορετικό τρόπο και μπορεί να αναπτύξει τις δικές του τεχνικές και στρατηγικές εκμάθησης, οι οποίες μπορούν να ληφθούν ειδικά υπόψη στο μάθημα της γλώσσας. Όταν ο εκπαιδευόμενος μαθαίνει με όλες του τις αισθήσεις, αυτόματα ενισχύει την αυτοαντίληψή του, ώστε να συνειδητοποιεί πως μαθαίνει πιο αποτελεσματικά. Ο εκπαιδευτής οφείλει να εφαρμόσει ποικίλες στρατηγικές μάθησης, ώστε να μπορεί αργότερα ο εκπαιδευόμενος να αναγνωρίσει τις προτιμήσεις του και να διαμορφώσει τη δική του διαδικασία και το ρυθμό μάθησης που θα ακολουθήσει. Οι μαθησιακές στρατηγικές διευκολύνουν τη γνωστική διαδικασία και επηρεάζουν θετικά τη στάση που θα έχει ο εκπαιδευόμενος ως προς τη μάθηση. Οι μαθησιακές στρατηγικές είναι ένα γενικό σχέδιο που ο εκπαιδευόμενος εφαρμόζει για την επίτευξη ενός σχετικά μακροπρόθεσμου ακαδημαϊκού στόχου. Σε κάθε στρατηγική καθορίζεται τι θα γίνει για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, που και πότε θα πραγματοποιηθεί.
Η στρατηγική Get the Gist αποτελεί μέρος των συνεργατικών στρατηγικών ανάγνωσης που εφαρμόζεται σε εκπαιδευόμενους που έχουν μαθησιακές δυσκολίες και κυρίως που δυσκολεύονται στην κατανόηση του γραπτού λόγου μέσω της ανάγνωσης που κάνουν. Οι CSL συνδυάζουν πολλές στρατηγικές για την καλλιέργεια της αναγνωστικής ικανότητας και κατανόησης στους εκπαιδευόμενους, μία εκ των οποίων είναι και η GIST.

Ορισμός

Η διαδικασία GIST ( Generating Interactions Between Schemata and Text), είναι μια στρατηγική που δύναται να βελτιώσει τις ικανότητες των μαθητών να κατανοήσουν την ουσία ή τις κύριες ιδέες των παραγράφων ενός κειμένου. Με τον όρο schemata εννοούνται τα σχέδια ή ο σκοπός τον οποίο έχει ο εκάστοτε συγγραφέας και αυτή ακριβώς την ουσία καλείται να βρει ο εκπαιδευόμενος. (Cunningham, 1982; Herrell, 2000).
Όταν χρησιμοποιείται η στρατηγική αυτή, οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν σε ετερογενείς ομάδες ή ζευγάρια και επωφελούνται από τις συζητήσεις που προκύπτουν κατά τη συνεργασία τους ή ατομικά. Κατά τη μύηση των εκπαιδευόμενων στη στρατηγική GIST, συνίσταται να μοντελοποιείται κάθε βήμα της διαδικασίας με τη μέθοδο του think –aloud.

caption

Περιγραφή Στρατηγικής

Η GIST είναι σχεδιασμένη για να χρησιμοποιείται μετά τη δραστηριότητα της ανάγνωσης.
Βήματα:

  1. Ο εκπαιδευτικός προετοιμάζει την διαδικασία που θα ακολουθήσει η τάξη.
  2. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει ένα κείμενο για ανάγνωση 50 – 100 λέξεων. Αφού οι μαθητές αποκτήσουν περισσότερη εμπειρία στο να δημιουργούν περιλήψεις, μπορούν να δοθούν κείμενα μεγαλύτερης έκτασης.
  3. Δημιουργούμε 15 – 20 κενά στον πίνακα όπου θα τοποθετηθούν «λέξεις κλειδιά».
  4. Ζητάμε από τους εκπαιδευόμενους να διαβάσουν το κείμενο δυνατά ή χαμηλόφωνα.
  5. Ζητάμε από την τάξη να συνοψίσει το περιεχόμενο του κειμένου σε 15 – 20 λέξεις. Ο εκπαιδευτικός γράφει τις λέξεις στα κενά που δημιούργησε στον πίνακα.
  6. Στη συνέχεια ζητάμε από τους εκπαιδευόμενους να μικρύνουν τις προτάσεις του κειμένου δίχως να παραλείψουν κάποια σημαντική πληροφορία. Η δραστηριότητα αυτή θα τους βοηθήσει να σκεφτούν λέξεις που εμπεριέχουν το νόημα των λέξεων που επέλεξαν στην πρώτη φάση, με απώτερο στόχο να διευρύνουν το λεξιλόγιό τους βρίσκοντας συνώνυμες λέξεις. Επιπλέον, οι εκπαιδευόμενοι αντιλαμβάνονται ότι κάποιες λέξεις μπορούν να παραληφθούν εάν δεν είναι ουσιώδεις για το νόημα της πρότασης. Η τελική πρόταση δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τις 15 – 20 λέξεις. Το βήμα αυτό ίσως χρειαστεί να τροποποιηθεί αρκετές φορές ως που να φτάσει η πρόταση στην τελική της μορφή.
  7. Βάζουμε τους εκπαιδευόμενους να εργαστούν σε ομάδες οι ζευγάρια εωσότου να νιώσουν άνετα με την στρατηγική. Μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης, ο εκπαιδευτικός ζητά από τους μαθητές να γράψουν το GIST του κειμένου.[1]

Εμπλεκόμενοι ρόλοι

Ο εκπαιδευτικός και οι εκπαιδευόμενοι .

Παράδειγμα

Αποκωδικοποίηση κειμένου με τη gist

  1. Ο εκπαιδευτής θέλοντας να διδάξει αυτή τη στρατηγική ανάγνωσης επιλέγει ένα κείμενο. Το κείμενο αυτό χωρίζεται σε παραγράφους. Ο μαθητής μπορεί να πάρει την ουσία επιλέγοντας πολλές παραγράφους, ή μια. Αρχικά επιλέγεται μια παράγραφος. Για παράδειγμα: « Η σωστή διατροφή είναι απαραίτητη για την υγιή διαβίωση. Τα μέσα ενημέρωσης είναι γεμάτα με πληροφορίες και παραπληροφόρηση σχετικά με την κατάλληλη διατροφή και το πώς να διατηρήσει ένας άνθρωπος ένα υγιές βάρος. Η Αμερικανική υπηρεσία τροφίμων Guide Pyramid χρησιμεύει ως οδηγός για αυτό που οι άνθρωποι μπορούν να τρώνε κάθε μέρα και να διατηρούν έναν υγιή τρόπο ζωής. Η υπηρεσία περιλαμβάνει μια ποικιλία τροφών, ώστε ο κόσμος να παίρνει τα απαραίτητα συστατικά που απαιτούνται για διατηρήσει ένα υγιές βάρος και έναν υγιή οργανισμό».
    Ο μαθητής διαβάζει τις δυο πρώτες φράσεις της παραγράφου. Γράφει μια σύνοψη των προτάσεων χρησιμοποιώντας το πολύ 15 λέξεις. Έπειτα, διαβάζει τις δυο επόμενες φράσεις της παραγράφου και γράφει μια σύνοψη των προτάσεων αυτών.
    Στη συνέχεια ο μαθητής προχωράει στην επόμενη παράγραφο. Κατά τον ίδιο τρόπο συνοψίζει την παράγραφο παίρνοντας την ουσία πάλι ανά δυο φράσεις. Ύστερα συνοψίζει το νόημα των δυο παραγράφων σε μια πρόταση που δεν υπερβαίνει τις 15 λέξεις. Με αυτό τον τρόπο μπορεί ο μαθητής να προσεγγίσει ένα ολόκληρο κείμενο.
    Ένας άλλος τρόπος είναι να επιλέξει ο μαθητής μια παράγραφο ενός κειμένου ή πολλές που να περιέχουν από πέντε περίπου προτάσεις η καθεμία, οι οποίες να έχουν μια ουσία ή μια κεντρική ιδέα.
    Οι μαθητές διαβάζουν την πρώτη πρόταση. Γράφουν μια σύνοψη που δεν υπερβαίνει τις 15 λέξεις. Το ίδιο κάνουν και για τις επόμενες σειρές. Έπειτα γράφουν μια σύνοψη με δικά τους λόγια σε μια ενιαία δήλωση που δεν υπερβαίνει και πάλι τις 15 λέξεις. Οι εκπαιδευόμενοι θα πρέπει να ενθαρρύνονται να παράγουν δικές τους προτάσεις σε ατομική βάση για μια ποικιλία διαφορετικών τύπων παραγράφων.
  2. Οι μαθητές διαβάζουν άρθρα εφημερίδων που λαμβάνονται από ιστοσελίδες εφημερίδων. Στη συνέχεια, εντοπίζουν τα δημοσιογραφικά « 5 W και 1 Η » (who, what, when, where, why και how) και συμπληρώνουν ένα πρότυπο με τις αντίστοιχες πληροφορίες που έχουν βρει στο συγκεκριμένο άρθρο. Τέλος, οι εκπαιδευόμενοι χρησιμοποιούν τις σημειώσεις τους για να γράψουν μια 20-λέξεων περίληψη που ονομάζεται η ουσία. Αφού, έχουν εξοικειωθεί με τη σύνταξη μιας περίληψης για την κεντρική ιδέα των άρθρων εφημερίδων, η στρατηγική εφαρμόζεται στη συνέχεια σε περιεχόμενο κείμενων ώστε να ενισχύσει τις δεξιότητες κατανόησης και περίληψης.


Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα

Πλεονεκτήματα

  • Οι μαθητές που εργάζονται συνεργατικά έχει αποδειχτεί ότι κατανοούν σε μεγαλύτερο βάθος το υλικό της ανάγνωσης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.
  • Η διαδικασία gist όταν πραγματοποιείται σε ατομικό επίπεδο, προωθεί τις αναγνωστικές δεξιότητες των ατόμων, ωστόσο δυσκολεύει ιδιαίτερα τους μαθητές με αναγνωστικές δυσκολίες οι οποίοι πιέζονται ιδιαίτερα για τον εντοπισμό των σημαντικών στοιχείων. Η συνεργασία με μικρές ομάδες μπορεί ωστόσο να κάνει αυτή τη δύσκολη εργασία πιο ενδιαφέρουσα προωθώντας και βελτιώνοντας σημαντικά τις αναγνωστικές δεξιότητες των ατόμων αυτών. Μέσα στην ομάδα ο μαθητής έχει ενεργό ρόλο, συμμετέχει, λέει την άποψή του, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, αυτοεκφράζεται, ενθαρρύνεται να κάνει προβλέψεις, να διατυπώσει ερωτήματα, να ακούσει άλλες απόψεις και να ελέγξει τις προβλέψεις του με τη βοήθεια των συνομηλίκων του.
  • Η διαδικασία αυτή προωθεί τις μεταγνωστικές δεξιότητες των ατόμων, συμβάλλοντας τα βέλτιστα στην αυτοπαρακολούθηση και την αυτοαξιολόγησή τους. Μεταγνωστική ικανότητα είναι η ικανότητα που έχει το άτομο να κατανοεί και να επεξεργάζεται τις διαδικασίες της σκέψης του. Πρόκειται για ικανότητα που καλλιεργείται στη βάση των υπολοίπων ικανοτήτων που διαθέτει το άτομο και αναπτύσσεται σημαντικά μέσα από την αυξανόμενη εμπειρία του.
  • Επιπλέον, ο μαθητής έχει το κίνητρο να προσπαθεί συνεχώς. Ακόμα και ο καλύτερος μαθητής δεν έχει έτοιμες όλες τις απαντήσεις αλλά ψάχνει να τις βρει.
  • Η στρατηγική gist χρησιμοποιείται τόσο στο δημοτικό ( κυρίως μέσα στα πλαίσια ομαδοσυνεργατικών δραστηριοτήτων), αλλά κυρίως στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και σε τάξεις κολεγίου και θεωρείται ένα πολύ καλό μέσο για την αξιολόγηση των μαθητών. Ελέγχεται κατά πόσο οι μαθητές έχουν κατανοήσει το κείμενο που διάβασαν και πως θα αποδώσουν την ουσία μέσα στα προαναφερθέντα πλαίσια.
  • Η στρατηγική gist μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Η δυσκολία στο σημείο αυτό είναι ότι στην ξένη γλώσσα είναι απαραίτητο το επίπεδο της ακαδημαϊκής γλώσσας γεγονός που αυξάνει το γνωστικό φορτίο του έργου.
  • Ο μαθητής μαθαίνει να διαχειρίζεται την πληθώρα των πληροφοριών. Μαθαίνει να απορρίπτει τις περιττές και να προωθεί τις ουσιώδεις πληροφορίες με ακρίβεια. Είναι ένας πολύ καλός τρόπος για την ανάπτυξη τόσο του λεξιλογίου, όσο και της κριτικής σκέψης.

Η στρατηγική GIST αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια του εκπαιδευτικού, αλλά παρ'όλ'αυτά έχει κάποια μειονεκτήματα.

Μειονεκτήματα

  • Κατά τη διάρκεια της εργασίας σε ομάδες πολλοί μαθητές που δεν έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, φοβούνται να εκφραστούν με αποτέλεσμα να χάνονται μέσα στους άλλους. Γι αυτό χρειάζεται προσοχή τόσο στη σύνθεση των ομάδων, όσο και στο γενικότερο κοινωνικό και συναισθηματικό πλαίσιο που πραγματοποιείται η διδασκαλία.
  • Δίνεται πολύ μικρή έμφαση στις προηγούμενες γνώσεις των μαθητών.
  • Στις περιπτώσεις που οι μαθητές έχουν δυσκολίες στο γραπτό λόγο, η αξιολόγηση κατανόησης του κειμένου θα μπορούσε να γίνει προφορικά.
  • Πολλές φορές η διαδικασία αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητική και κουραστική για τους μαθητές ειδικά για αυτούς που δεν έχουν ανεπτυγμένες γλωσσικές δεξιότητες.


Αξιολόγηση

Οφέλη εκπαιδευόμενου:

  • Βοηθά τους μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα το συνολικό υλικό που μόλις διδάχτηκαν
  • Παρέχει στους μαθητές ένα τρόπο να συνοψίσουν τις πληροφορίες με το να απορρίπτουν τις μη σημαντικές πληροφορίες και να επικεντρώνονται στις βασικές λέξεις κλειδιά.
  • Βελτιώνει αποτελεσματικά την κατανόηση των μαθητών στην κατανόηση ανάγνωσης και γραφής

Οφέλη εκπαιδευτικού:

  • Ο δάσκαλος είναι σε θέση να αναγνωρίσει αν οι μαθητές κατανοούν τα βασικά σημεία / βασικές ιδέες.
  • Ο εκπαιδευτικός μπορεί να τους βοηθήσει στην αναζήτηση για λέξεις - κλειδιά και στην εξάλειψη των περιττών λέξεων.
  • Ο δάσκαλος μπορεί να διδάξει αποτελεσματικά τους μαθητές στο να συνοψίσουν με τέτοιο τρόπο που δεν τους είχε δοθεί η ευκαιρία πιο πριν.

Συμβουλές και Προτάσεις:

  • Η GIST μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο με επεξηγηματικά όσο και με αφηγηματικά κείμενα.
  • Η στρατηγική δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε παραπάνω από 5 παραγράφους/ενότητες
  • Αρχικά γίνεται η εισαγωγή και διεξαγωγή της στρατηγικής σε όλη την τάξη και στη συνέχεια σε μικρότερες ομάδες ή ανά άτομο, εφόσον έχει κατανοηθεί πλήρως η στρατηγική
  • Υπάρχουν παραλλαγές στη στρατηγική. Ένα άλλο παράδειγμα της στρατηγικής αυτής είναι: Να γράψουν οι μαθητές μια περίληψη 20 λέξεων για κάθε παράγραφο και στη συνέχεια, μια περίληψη 40-50 λέξεων στο τέλος.

Παραλλαγές Στρατηγικής

Ο εκπαιδευτικός μπορεί να επιτρέψει στους εκπαιδευόμενους να χρησιμοποιήσουν τις περιλήψεις τους την ώρα που γράφουν διαγώνισμα. Ο εκπαιδευτικός ίσως θελήσει να χρησιμοποιήσει την στρατηγική Jigsaw στην ανάγνωση έτσι ώστε να διδάξει ο ένας εκπαιδευόμενος τον άλλο χρησιμοποιώντας τις GIST παραγράφους τους. [2]


Βιβλιογραφία


Αναφορές



Εξωτερικοί Σύνδεσμοι