DR-TA

Από CoSyLLab Wiki
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Εισαγωγή - Σκοπός

Η Direct Reading – Thinking Activity (DR – TA) είναι μία στρατηγική διδασκαλίας (literacy strategy)κατά την οποία δίνεται στους μαθητές ένα κείμενο το οποίο πριν επεξεργαστούν, καλούνται μέσα από διάφορα στοιχεία (τίτλους, υπότιτλους, εικόνες, πίνακες, περιεχόμενα κλπ.) και τις κατάλληλες ερωτήσεις του εκπαιδευτικού, να προβούν σε προβλέψεις σχετικά με το περιεχόμενό του. Στη συνέχεια, διαβάζοντας το κείμενο επιβεβαιώνουν, ανασκευάζουν ή απορρίπτουν τις προβλέψεις τους, αιτιολογώντας τις απαντήσεις τους με συγκεκριμένες αναφορές στο κείμενο.
Σκοπός της συγκεκριμένης διδακτικής στρατηγικής είναι να καταστήσει τους μαθητές ενεργούς αναγνώστες, να τους βοηθήσει να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να μάθουν να εντοπίζουν τις κατάλληλες πληροφορίες και να τις αξιοποιούν σωστά καθώς επίσης να τους ενθαρρύνει να κάνουν προβλέψεις.

Ορισμός

Η DRTA είναι μια στρατηγική αντίληψης που οδηγεί τους μαθητές να κάνουν ερωτήσεις σχετικά με ένα κείμενο, να κάνουν προβλέψεις και στη συνέχεια αφού διαβάσουν το κείμενο να επιβεβαιώνουν ή να απορρίπτουν τις προβλέψεις τους. Η διαδικασία της DRTA ενθαρρύνει τους μαθητές να είναι ενεργοί αναγνώστες, ενισχύοντας την κατανόησή τους. [1]

caption

Περιγραφή Στρατηγικής

Τα βήματα που ακολουθούνται είναι τα εξής:
1.Εισαγωγή
Ο εκπαιδευτικός και οι μαθητές διαβάζουν τον τίτλο του κειμένου και συζητούν για τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους σχετικά με το θέμα. Ο εκπαιδευτικός καταγράφει τις ιδέες των μαθητών.
2.Προβλέψεις
Αναλύοντας τα στοιχεία που δίνει το κείμενο (τίτλος, συγγραφέας, υπότιτλοι, εικόνες κ.λπ.) οι μαθητές απαντούν σε ερωτήσεις όπως: «Ποιο μπορεί να είναι το θέμα του κειμένου; Γιατί;» Οι απαντήσεις τους καταγράφονται από τον εκπαιδευτικό. 3.Επιβεβαίωση – Απόρριψη – Ανασκευή προβλέψεων
Μετά την ανάγνωση κάθε προκαθορισμένου μέρους του κειμένου, οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήσεις όπως: «Τι πιστεύετε τώρα;», «Μπορείτε να επιβεβαιώσετε τις προβλέψεις σας σύμφωνα με το κείμενο ή πρέπει να τις αναθεωρήσετε;» «Τι πιστεύετε ότι θα γίνει στη συνέχεια; Γιατί;» Η διαδικασία αυτή ακολουθείται για κάθε μικρό μέρος μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάγνωση του κειμένου.
4.Μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης του κειμένου οι μαθητές καλούνται να επισημάνουν τα στοιχεία που τους οδήγησαν να επιβεβαιώσουν ή να απορρίψουν τις αρχικές τους προβλέψεις. Στο στάδιο αυτό είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν επιπρόσθετες δραστηριότητες, που βοηθούν στην ανακεφαλαίωση του κειμένου συνολικά. (π.χ. Να απαντήσουν σε ερωτήσεις όπως « Πώς θα χαρακτηρίζατε τον ήρωα της ιστορίας;» ή να αξιοποιηθεί παράλληλο υλικό π.χ. από τη βιβλιοθήκη της τάξης όπως κείμενα με παρόμοια θεματολογία ή του ίδιου συγγραφέα κ.λπ).



Πιο συγκεκριμένα, ο εκπαιδευτικός πρέπει να επιλέξει ένα κείμενο (είτε λογοτεχνικό είτε επιστημονικό) που να ανταποκρίνεται στους εκπαιδευτικούς στόχους της ενότητας που επιθυμεί να διδάξει, στις εκπαιδευτικές ανάγκες και τα χαρακτηριστικά των μαθητών. Στη συνέχεια, χωρίζει το κείμενο σε μέρη, ανάλογα με τη δυσκολία του, ώστε οι μαθητές να σταματούν την ανάγνωση σε συγκεκριμένα «λογικά» ως προς τη ροή της ιστορίας σημεία και να επιβεβαιώνουν ή να απορρίπτουν τις προβλέψεις τους και να προχωρούν σε καινούριες. Έπειτα, ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει το κείμενο στους μαθητές, παρουσιάζει τους λόγους χρήσης της στρατηγικής και δίνει παραδείγματα διατύπωσης προβλέψεων.


Εμπλεκόμενοι Ρόλοι

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι να διευκολύνει τους μαθητές να κατανοήσουν το κείμενο, θέτοντάς τους τις κατάλληλες ερωτήσεις, έχοντας πάντα υπόψη τα διαφορετικά επίπεδα ανάγνωσης του κάθε μαθητή, να ανακεφαλαιώνει τα συμπεράσματα των μαθητών χωρίς παράλληλα να εμπλέκει τις προσωπικές του εκτιμήσεις και να τους καθοδηγεί. Όσο πιο δύσκολο είναι ένα κείμενο τόσο περισσότερη ανάλυση απαιτείται από τους μαθητές. Επιπλέον, ο εκπαιδευτικός οφείλει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον μάθησης στο οποίο οι εκπαιδευόμενοι θα διατυπώνουν υποθέσεις άφοβα χωρίς να τους απασχολεί το ενδεχόμενο λάθους και θα εκφράζουν ελεύθερα τις σκέψεις τους. Οι εκπαιδευόμενοι από την πλευρά τους οφείλουν να ακολουθούν τις οδηγίες του εκπαιδευτικού με σκοπό τη σωστή διεξαγωγή της συγκεκριμένης στρατηγικής μάθησης. Επιπλέον κρίνεται απαραίτητο από τους εκπαιδευόμενους να συμμετέχουν πλήρως στη διαδικασία με το να κάνουν υποθέσεις και να τις διατυπώνουν μπροστά στην υπόλοιπη ομάδα.


Παράδειγμα

Ελληνική μυθολογία


Ερωτήσεις:

  1. Ποιο πιστεύετε ότι είναι το θέμα του κειμένου;
  2. Ποιος μπορεί να ήταν ο Ηρακλής;
Ο Ηρακλής


Ο Ηρακλής

Ο Ηρακλής γεννήθηκε στη Θήβα. Πατέρας του ήταν ο Αμφιτρύωνας και μητέρα του η Αλκμήνη. Πολλοί όμως πίστευαν ότι ο πραγματικός του πατέρας ήταν ο Δίας. Για αυτό και η θεά Ήρα, από τη ζήλεια της, όταν ο Ηρακλής ήταν ακόμα μωρό, έστειλε στην κούνια του δυο πελώρια φίδια να τον φάνε.


Ερωτήσεις:

  1. Ήταν οι προβλέψεις σχετικά με το ποιος ήταν ο Ηρακλής σωστές;
  2. Τι λέτε να έγινε μετά; Ο Ηρακλής θα γλιτώσει από τα φίδια ή όχι;
  3. Προσπαθήστε να τεκμηριώσετε τις προβλέψεις σας με στοιχεία από την παράγραφο.

Μα ήταν τόση η δύναμη του παιδιού, που άρπαξε τα φίδια και τα έπνιξε.
Όταν έγινε δεκαοχτώ χρονών είχε γίνει ένας ψηλός και ωραίος έφηβος και κανείς δεν μπορούσε να του παραβγεί στη δύναμη. Μια μέρα, καθώς είχε βγει για περίπατο είδε το δρόμο να χωρίζεται στα δύο. Στον αριστερό δρόμο στεκόταν μια πολύ όμορφη γυναίκα, ντυμένη φανταχτερά, που του χαμογελούσε. Στο δεξιό δρόμο στεκόταν μια σεμνή γυναίκα, απλά ντυμένη και σοβαρή.
- Ποιες είστε; τις ρώτησε παραξενεμένος ο Ηρακλής
- Εμένα με λένε Κακία, του απάντησε η όμορφη γυναίκα. Έλα μαζί μου και θα σε κάνω ευτυχισμένο.
- Εμένα με λένε Αρετή, του απάντησε η άλλη. Ακολούθησέ με και δεν θα το μετανιώσεις. Όσοι με ακολουθούν κερδίζουν την εκτίμηση, το σεβασμό και την αγάπη.


Ερωτήσεις:

  1. Συμφωνά με αυτά που έχετε διαβάσει ως τώρα, ποια γυναίκα λέτε να ακολουθήσει ο Ηρακλής;
  2. Τι λέτε να του συμβεί αν ακολουθήσει την Κακία και τι αν ακολουθήσει την Αρετή;


Ο Ηρακλής αποφάσισε να ακολουθήσει την Αρετή.
Μερικά χρόνια αργότερα παντρεύτηκε και απόχτησε παιδιά. Μα η Ήρα που τον μισούσε σάλεψε μια μέρα τα λογικά του και ο Ηρακλής χωρίς να το καταλάβει σκότωσε τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Όταν ξεθόλωσε το μυαλό του άρχισε να κλαίει σπαραχτικά και να χτυπιέται για το μεγάλο κακό που είχε κάνει. Αποφάσισε να πάει στο μαντείο τον Δελφών για να ρωτήσει τι έπρεπε να κάνει για να τον συγχωρέσουν οι θεοί. Η πυθία του έδωσε την απάντηση:
- Να πας αμέσως στο θείο σου τον Ευρυσθέα, το βασιλιά των Μυκηνών κι εκείνος θα σου δώσει να κάνεις δώδεκα κατορθώματα.
Έφυγε αμέσως ο Ηρακλής για τις Μυκήνες, όπου βρήκε τον θείο του. Εκείνος μόλις τον είδε φοβήθηκε ότι ήρθε να του πάρει το θρόνο.


Ερωτήσεις:

  1.  Τι πιστεύετε ότι θα πει ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή; Θα τον βοηθήσει ή όχι; Τεκμηριώστε τις απαντήσεις σας από στοιχεία του κειμένου.


Έτσι, για να τον ξεφορτωθεί αποφάσισε να τον στείλει να κάνει έναν άθλο, ένα κατόρθωμα που κανένας δεν έχει καταφέρει ως τώρα.

-Άκουσε Ηρακλή, του είπε. Στην περιοχή της Νεμέας υπάρχει ένα λιοντάρι που συχνά κατεβαίνει στα χωριά και κατασπαράζει ανθρώπους και ζώα. Θέλω να πας να το σκοτώσεις.

Μάχη


Ερωτήσεις:

  1.  Ήταν οι προβλέψεις σας σωστές ή πρέπει να τις ανασκευάσετε;
  2.  Τι λέτε να συμβεί στη συνέχεια; Θα καταφέρει να σκοτώσει το λιοντάρι; Τεκμηριώστε τις απαντήσεις σας, αντλώντας στοιχεία από το κείμενο και από την εικόνα.


Ο Ηρακλής δε φοβήθηκε. Όταν βρήκε το θηρίο το χτύπησε με ένα ρόπαλο στο κεφάλι και καθώς εκείνο ζαλίστηκε, έσφιξε τα χέρια του στο λαιμό του και το έπνιξε. Μετά το έγδαρε, φόρεσε το δέρμα του και πήγε στις Μυκήνες. Όταν μπήκε στο παλάτι ο βασιλιάς Ευρυσθέας τον πέρασε για πραγματικό λιοντάρι και μπήκε σε ένα πιθάρι από το φόβο του!


Ερωτήσεις:

  1. Ήταν τα συμπεράσματά σας σωστά;
  2. Από στο σύνολο του κειμένου που διαβάσατε, πώς θα χαρακτηρίζατε τον Ηρακλή; Κάντε συγκεκριμένες αναφορές στο κείμενο
  3. Ξαναδιαβάστε το κείμενο ανά παραγράφους και καταγράψτε τις βασικές ιδέες.
  4. Βάλτε τίτλους σε κάθε παράγραφο
  5. Υπογραμμίστε τις λέξεις που δε γνωρίζετε τη σημασία τους και προσπαθήστε να την καταλάβετε από τα συμφραζόμενα


Αξιολόγηση:


Δραστηριότητες:

  1. Βάλτε στη σειρά τις εικόνες που σχετίζονται με τη ζωή του Ηρακλή
  2. Ζωγραφίστε ό, τι σας έκανε περισσότερο εντύπωση από την ιστορία που διαβάσατε.


Επιπρόσθετες δραστηριότητες (προαιρετικά)

  1. Προβείτε σε δραματοποίηση του κειμένου (αναλάβετε ρόλους, διαλέξτε κοστούμια, φτιάξτε σκηνικά)
  2. Ψάξτε στη βιβλιοθήκη και στο διαδίκτυο για παραλλαγές του μύθου που διαβάσατε ή για άλλους μύθους σχετικούς με τον Ηρακλή
  3. Βρείτε τη σημασία των άγνωστων λέξεων στο λεξικό και στη συνέχεια φτιάξτε μια πρόταση για την κάθε μία.



Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα

Πλεονεκτήματα

  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε σε έναν μαθητή είτε σε μικρή ομάδα μαθητών αλλά και σε ολόκληρη τάξη
  • Μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορα διδακτικά αντικείμενα (γλώσσα, μαθηματικά, κοινωνικές και θετικές επιστήμες, καθώς αφορμή για προβλέψεις μπορεί να αποτελέσει ένας πίνακας, ένα διάγραμμα, ένας χάρτης κ.λπ)
  • Αναπτύσσει ικανότητες κατανόησης και κριτικής σκέψης
  • Αναπτύσσει στους μαθητές σωστές τεχνικές ανάγνωσης
  • Τους παρωθεί να κάνουν προβλέψεις και εκτιμήσεις και να τις αιτιολογούν βασιζόμενοι σε στοιχεία ενώ παράλληλα τους δίνει κίνητρο για να συνεχίσουν την ανάγνωση.

Μειονεκτήματα

  • Η στρατηγική δεν μπορεί να εφαρμοστεί εάν οι μαθητές γνωρίζουν ήδη το κείμενο
  • Η διαχείριση της τάξης κατά την εφαρμογή μιας τέτοιας στρατηγικής απαιτεί εμπειρία από την πλευρά του εκπαιδευτικού.


Αξιολόγηση

Για να τεκμηριωθεί η αποτελεσματικότητα του μαθήματος για κάθε μαθητή, θα πρέπει να αναπτυχθεί κάποια μορφή δραστηριότητας αξιολόγησης. Αυτό μπορεί να είναι μια γραπτή απάντηση, μια προφορική παρουσίαση, ή μια καλλιτεχνική δραστηριότητα. Το σημαντικό σημείο είναι ότι ο κάθε μαθητής, ανεξάρτητα, έχει την ευκαιρία να αποδείξει τι κέρδισε - έμαθε από το υλικό. Η δραστηριότητα της αξιολόγησης θα πρέπει να ταιριάζει με το περιεχόμενο - σκοπό του μαθήματος.[2] Ειδικότερα, η συμμετοχή στη συζήτηση και στις δραστηριότητες της τάξης δείχνει το επίπεδο κατανόησης του κειμένου από τους εκπαιδευόμενους. Η ικανότητα των μαθητών να κάνουν ερωτήσεις και προβλέψεις, αποδεικνύει το πόσο εξοικειωμένοι είναι στο να επεξεργάζονται τα δεδομένα. Η γραπτή εργασία των εκπαιδευομένων αποδεικνύει την ικανότητά τους να εφαρμόζουν τις προβλέψεις τους, καθώς επίσης και την ικανότητά τους να κάνουν συνδέσεις μεταξύ κειμένων. Ο εκπαιδευτικός είναι σε θέση να κρίνει την κατανόηση των μαθητών με το να τους αναθέτει γραπτές εργασίες ή ζητώντας τους μια σύντομη περίληψη του κειμένου ή μια ανασκόπηση αυτών που διδάχθηκαν.[3]


Παραλλαγές Στρατηγικής

Η παραλλαγή DL-TA

Η στρατηγική DR-TA ξεκινά με ερωτήσεις ανοιχτού τύπου που οι απαντήσεις δεν είναι προκαθορισμένες και σταδιακά, καθώς ο αναγνώστης αντλεί πληροφορίες από το κείμενο, δίνονται πιο ακριβείς απαντήσεις. Μια παραλλαγή τις στρατηγικής DR-TA αποτελεί η στρατηγική Direct Listening Thinking Activity (DL-TA), όπου ακολουθείται η ίδια ακριβώς διαδικασία με μοναδική διαφορά ότι ο εκπαιδευτικός διαβάζει το κείμενο. Έτσι, η στρατηγική αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας που δε διαθέτουν ευχέρεια στην ανάγνωση.
Επίσης μια άλλη παραλλαγή που απευθύνεται σε εκπαιδευόμενους μιας ξένης γλώσσας, οι οποίοι διαφέρουν στις δυνατότητες ανάγνωσης καθώς επίσης και σε μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, είναι η εξής:

  • Το κείμενο χωρίζεται σε μικρά τμήματα έτσι ώστε οι εκπαιδευόμενοι να έχουν χρόνο να σκεφτούν και να επεξεργαστούν τις πληροφορίες.
  • Το ποσό της ανάγνωσης θα πρέπει να ρυθμίζεται ανάλογα με το σκοπό και τη δυσκολία του κειμένου.
  • Η γραφή μπορεί να συμπεριληφθεί ως μέρος της στρατηγικής DRTA. Καθώς οι εκπαιδευόμενοι αποκτούν οικειότητα με τη στρατηγική, ο εκπαιδευτικός τους κατευθύνει να γράψουν τις προβλέψεις τους σε ένα κομμάτι χαρτί.
  • Έπειτα οι εκπαιδευόμενοι σχηματίζοντας μικρές ομάδες μπορούν να συζητήσουν τις προβλέψεις τους και να μοιραστούν τις σκέψεις τους.
  • Τέλος ζητείται από τους εκπαιδευόμενους να γράψουν συνοπτικά τις δηλώσεις τους σχετικά με το πώς ήταν οι προβλέψεις τους συγκριτικά με το κείμενο.[4]


Βιβλιογραφία


Αναφορές



Εξωτερικοί Σύνδεσμοι