Reciprocal Teaching Strategy

Από CoSyLLab Wiki
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Εισαγωγή - Σκοπός

Η Αμοιβαία Διδασκαλία (Reciprocal Teaching) είναι μια διορθωτική τεχνική διδασκαλίας ανάγνωσης η οποία εφαρμόζει μια λύση-προβλήματος (Problem Solving) ευρετική στην διαδικασία του γραπτού λόγου, is a remedial reading instructional technique which applies a problem-solving heuristic to the process of reading comprehension, thereby promoting thinking while reading (Alfassi, 2004).> προωθώντας έτσι την σκέψη κατά την ανάγνωση (Alfassi, 2004). Χρησιμοποιεί τέσσερις (4) διακριτές και συγκεκριμένες στρατηγικές, οι οποίες εφαρμόζονται ενεργά κατά την ανάγνωση του κειμένου. Αυτές οι στρατηγικές είναι η περίληψη, η εύρεση δυσκολιών, η παραγωγή ερωτήσεων και η πρόβλεψη. Όλες αυτές λαμβάνουν μέρος σε μικρού αριθμού ομάδες που συνεργατικά διερευνούν, καθώς η διερεύνηση τους καθοδηγείται και καταγράφεται από τον καθηγητή ή τον μαθητή που διαβάζει.



Η έννοια της αμοιβαίας διδασκαλίας επινοήθηκε σαν ιδέα αρχικά από την Palincsar το 1982. Αργότερα καθορίστηκε και εφαρμόστηκε στην πράξη από τους Palincsar και Brown το 1984. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η αμοιβαία διδασκαλία αναπτύχθηκε ως μια τεχνική για να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στην ικανότητα της αποκωδικοποίησης και στην ικανότητα κατανόησης που παρατηρείτε στους μαθητές (Palincsar, Ransom, & Derber, 1989).Δηλαδή, η διαδικασία αυτή αποσκοπεί στην υποβοήθηση των μαθητών που ενώ μπορούν να προφέρουν και να αποκωδικοποιήσουν το κείμενο δεν μπορούν να εξάγουν νόημα από αυτό.

Στόχος της ανάγνωσης είναι η κατανόηση, η ικανότητα δηλαδή να εξαχθεί νόημα από το γραπτό λόγο και προκύπτει από το συντονισμό ενός αριθμού πληροφοριών (Anderson, Hiebert, & Wilkinson, 1985). Οι αδυναμίες των μαθητών με στην αναγνωστική κατανόηση έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον αλλά και τις αντιπαραθέσεις των ερευνητών που αφορούν τόσο στην ενίσχυση της κατανόησης μέσω της κατάκτησης βασικών δεξιοτήτων, όπως η ακριβής και ευχερής αποκωδικοποίηση, όσο και ανώτερων δεξιοτήτων, όπως οι γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές (Guthrie, Wigfield, Metsala, & Cox, 1999). Με βάση αυτή την παραδοχή, ένας μεγάλος αριθμός μετα-αναλύσεων και βιβλιογραφικών επισκοπήσεων (Gersten, Fuchs, Williams & Baker, 2001˙ Mastropieri, Scruggs, Bakken & Whedon, 1996˙ Souvignier & Antoniou, 2007˙ Swanson, 1999˙ Talbot, Lloyd, & Tankersley, 1994) οδηγεί στο διαχωρισμό των παρεμβάσεων σε

  1. διδακτικές προσεγγίσεις που ενισχύουν τις βασικές δεξιότητες και
  2. προσεγγίσεις που καλλιεργούν κυρίως τη χρήση γνωστικών και

μεταγνωστικών στρατηγικών.

Βασικές δεξιότητες: Σύμφωνα με τη θεωρία της επεξεργασίας των πληροφοριών (LaBerge & Samuels, 1974) η ανάγνωση απαιτεί το συγχρονισμό πολλών δεξιοτήτων σε μικρό χρονικό διάστημα. Όταν οι αναγνωστικές δεξιότητες πραγματοποιούνται με ακριβή, αυτοματοποιημένο και ταχύ ρυθμό τότε επιτυγχάνεται η ουσιαστική αναγνωστική κατανόηση των μαθητών (Lyon, 1996). Για τον λόγο αυτό ένας μεγάλος αριθμός ερευνών στηρίχθηκε στη διδασκαλία των βασικών δεξιοτήτων για την ενίσχυση της κατανόησης, όπως:

  1. η ακριβής και ευχερής ανάγνωση (Rashote & Torgessen, 1985)
  2. η ενίσχυση του λεξιλογίου (Bos & Anders, 1990)

Γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές: Εκτός από την ακριβή και γρήγορη ανάγνωση και την απόδοση νοήματος στις λέξεις, κατά την ανάγνωση απαιτούνται δεξιότητες όπως:

  1. η ενεργοποίηση της προηγούμενης γνώσης
  2. η δημιουργία νοητικών αναπαραστάσεων
  3. η εύρεση από την πλευρά του αναγνώστη του σκοπού της ανάγνωσης
  4. ο σχηματισμός υποθέσεων σχετικών με το περιεχόμενο του κειμένου (Carliste & Rice, 2002).

Για τη διδασκαλία αυτών των δεξιοτήτων απαιτείται η εξοικείωση των μαθητών με γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές (Wilder & Williams, 2001) που βασίζονται είτε στην επεξεργασία του κειμένου, είτε στις ερωτήσεις που σχετίζονται με το κείμενο (Mastropieri & Scruggs, 1997). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρόσφατης μετα-ανάλυσης η αναγνωστική κατανόηση των μαθητών με ΜΔ επιτυγχάνεται μέσω της σαφούς διδασκαλίας γνωστικών στρατηγικών που βασίζονται σε ερωτήσεις οργάνωσης του κειμένου (περίληψη) και μεταγνωστικών στρατηγικών αυτορρύθμισης (Souvignier & Antoniou, 2007).

Η αμοιβαία διδασκαλία συγκαταλέγεται στις γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές.Η τεχνική αυτή αναφέρεται στην ανάπτυξη της μεταγνωστικής δεξιότητας τις αναγνωστικές κατανόησης των μαθητών οι οποίοι εμφανίζουν δυσκολίες σε αυτόν τον τομέα.Ο εκπ. στην αρχή εξηγεί στούς μαθητές ότι στόχος του είναι να βελτιώσει την ικανότητά τους ώστε να κατανοούν αυτά που διαβάζουν με το να τους μάθει κάποιο τρόπο,με τον οποίο θα προσέχουν περισσότερο τα στοιχεία της ανάγνωσης. Εκείνος κυρίως οφείλει να διδάξει στους μαθητές της τάξης δραστηριότητες:Να σκέπτονται σημαντικές ερωτήσεις οι οποίες είναι δυνατό να τεθούν σχετικά με το αντικείμενο της ανάγνωσης και να είναι σίγουροι ότι μπορούν να απαντήσουν σε αυτές τις ερωτήσεις.Να κάνουν περίληψη των πιο σημαντικών πληροφοριών που έχουν μελετήσει.Να προλέγουν το ποιός καθένας θα μπορούσε να αναφέρει στη συνέχεια.Να επισημαίνουν τα ασαφή σημεία και να εξετάζουν αν μπορούν να δώσουν νόημα σ’αυτά. Σύμφωνα με αυτή τη νέα θεωρία οι μαθητές για να ασκηθούν στις ανωτέρω δραστηριότητες πρέπει να αναλάβουν ο καθένας χωριστά το ρόλο του εκπαιδευτικού κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας της ανάγνωσης. Το πως θα λειτουργήσουν οι μαθητές ως εκπαιδευτικοί στην τάξη παρουσιάζει ο ίδιος ο διδάσκων,ο οποίος λέγει τις ερωτήσεις που μπορούν αυτοί να κάνουν,καθώς διαβάζουν,προβαίνει σε περίληψη των ουσιαστικών πληροφοριών του κειμένου,προλέγει το τι θα διαπραγματευτεί ο συγγραφέας στη συνέχεια και εντοπίζει τα’ασαφή σημεία στο κείμενο,στα οποία προσδίδει νόημα.Μετά από την προηγούμενη επιδείξη ο εκπαιδευτικός καλεί τον κάθε μαθητή με τη σειρά για να επαναλάβει τη διαδικασία σε νέο κάθε φορά κείμενο.

Ορισμός

Η αμοιβαία διδασκαλία είναι μια εκπαιδευτική δραστηριότητα που λαμβάνει τη μορφή διαλόγου μεταξύ των εκπαιδευτικών και των μαθητών σχετικά με τμήματα του κειμένου, πράγμα που αποσκοπεί στην κατασκευή του γενικότερου νοήματος του κειμένου. Η αμοιβαία διδασκαλία είναι μια τεχνική ανάγνωσης που θεωρείται ότι προάγει την εκπαιδευτική διαδικασία. Μια τέτοιου είδους προσέγγιση παρέχει στους μαθητές τέσσερις συγκεκριμένες στρατηγικές ανάγνωσης που χρησιμοποιούνται ενεργά και συνειδητά για την υποστήριξη της κατανόησης: Κάνω ερωτήσεις, αποσαφηνίζω, συνοψίζω και προβλέπω. Σύμφωνα με την Palincsar (1986) ο σκοπός της αμοιβαίας διδασκαλίας είναι να διευκολύνει την ομαδική προσπάθεια μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών, καθώς και μεταξύ των μαθητών στην προσπάθειά τους να αποδώσουν νόημα στο κείμενο [1]. Η αμοιβαία διδασκαλία αποφέρει καλύτερα αποτελέσματα εάν διεξαχθεί ως διάλογος μεταξύ δασκάλων και μαθητών στον οποίο οι συμμετέχοντες αναλαμβάνουν εκ περιτροπής το ρόλο του δασκάλου. [2] Η αμοιβαία διδασκαλία είναι πιο αποτελεσματική στα πλαίσια μιας μικρής ομαδικής έρευνας, η οποία επιβλέπεται από τον καθηγητή.

Περιγραφή Στρατηγικής

Σύμφωνα με τους Palincsar and Brown (1984) οι 4 βασικές στρατηγικές που χρησιμοποιεί η Αμοιβαία Διδασκαλία κατά την εφαρμογή της είναι, η περίληψη, η εύρεση δυσκολιών, η παραγωγή ερωτήσεων και η πρόβλεψη. Πρέπει να καταστεί σαφές πως η σειρά εφαρμογής των στρατηγικών αυτών δεν είναι πάντα δεδομένη, αλλά εξαρτάται απο τον τρόπο εφαρμογής της απο τον καθηγητή.

Περίληψη

Η πιο αποτελεσματική μέθοδος για την ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης των μαθητών είναι η σαφής διδασκαλία στρατηγικών περίληψης αφηγηματικών ή πραγματολογικών κειμένων (Souvignier & Antoniou, 2007). Βασικός σκοπός αυτής της στρατηγικής είναι ο διαχωρισμός των περισσότερων σημαντικών απο τις λιγότερο σημαντικές πληροφορίες του κειμένου.Η μέθοδος βασίζεται στη χρήση ερωτήσεων που σχετίζονται με τη δομή του κειμένου (πχ. δομή αφηγηματικού κειμένου: Ποιος; Που; Πότε; Τι έγινε; Πώς έληξε;), είτε με την εύρεση της κεντρικής ιδέας της κάθε παραγράφου και την τελική σύνοψη των ιδεών, είτε με τη δημιουργία ερωτήσεων για κάθε σημαντική πληροφορία και την απάντηση αυτών με παράφραση

Εύρεση δυσκολιών

Στην στρατηγική αυτή οι μαθητές εντοπίζουν και αναλύουν τα δύσκολα σημεία του κειμένου. Στην συνέχεια συζητούν μεταξύ τους και με τον καθηγητή για την δυσκολία της κατανόησης αυτών των σημείων.

Δημιουργία ερωτήσεων

Με αυτήν την στρατηγική, οι αναγνώστες καταγράφουν και εκφράζουν την δική τους κατανόηση του κειμένου ασκώντας στον εαυτό τους ερωτήσεις. Η διαδικασία αυτή ενισχύει την μεταγνωστική ικανότητα των μαθητών.

Πρόβλεψη

Η στρατηγική αυτή εμπλέκει τους αναγνώστες στο να συγκρίνουν ενεργά την δική τους πρωτύτερη γνώση με αυτήν που αποκτούν απο το κείμενο. Οι μαθητές προσπαθούν να προβλέψουν τι θα συμβεί στην συνέχεια στο κείμενο.

Εφαρμογή της Αμοιβαίας Διδασκαλίας

Με βάση τις παραπάνω 4 στρατηγικές μια πρόταση εφαρμογής της Αμοιβαίας Διδασκαλίας παρουσιάζεται παρακάτω. Ο καθηγητής:

  1. Ζητά από τους μαθητές να διαβάσουν το κείμενο σιωπηρά.
  2. Εξηγεί τη σημασία, τη χρησιμότητα και κάνει υποδειγματική διδασκαλία των στρατηγικών: περίληψη, εύρεση των δυσκολιών, παραγωγή και γενίκευση ερωτήσεων και προβλέψεις σχετικές με το κείμενο, λεκτικοποιώντας τη σκέψη του κατά την εφαρμογή των στρατηγικών.
  3. Καλεί τους μαθητές να κάνουν περίληψη προσδιορίζοντας και παραφράζοντας τις σημαντικότερες πληροφορίες του κειμένου.
  4. Ζητά από τους μαθητές να εντοπίσουν τις δυσκολίες του κειμένου.
  5. Καλεί τους μαθητές να κάνουν παραγωγή και γενίκευση ερωτήσεων.
  6. Καλεί τους μαθητές να κάνουν υποθέσεις για το περιεχόμενο.
  7. Παράλληλα καθοδηγεί και διορθώνει τους μαθητές.
  8. Ζητά από τους μαθητές να εφαρμόσουν τις στρατηγικές σε νέο κείμενο χωρίς τη βοήθειά του.

Εμπλεκόμενοι Ρόλοι

Με βάση τις παραπάνω 4 στρατηγικές μια πρόταση εφαρμογής της Αμοιβαίας Διδασκαλίας παρουσιάζεται παρακάτω. Ο καθηγητής:

  1. Ζητά από τους μαθητές να διαβάσουν το κείμενο σιωπηρά.
  2. Εξηγεί τη σημασία, τη χρησιμότητα και κάνει υποδειγματική διδασκαλία των στρατηγικών: περίληψη, εύρεση των δυσκολιών, παραγωγή και γενίκευση ερωτήσεων και προβλέψεις σχετικές με το κείμενο, λεκτικοποιώντας τη σκέψη του κατά την εφαρμογή των στρατηγικών.
  3. Καλεί τους μαθητές να κάνουν περίληψη προσδιορίζοντας και παραφράζοντας τις σημαντικότερες πληροφορίες του κειμένου.
  4. Ζητά από τους μαθητές να εντοπίσουν τις δυσκολίες του κειμένου.
  5. Καλεί τους μαθητές να κάνουν παραγωγή και γενίκευση ερωτήσεων.
  6. Καλεί τους μαθητές να κάνουν υποθέσεις για το περιεχόμενο.
  7. Παράλληλα καθοδηγεί και διορθώνει τους μαθητές.
  8. Ζητά από τους μαθητές να εφαρμόσουν τις στρατηγικές σε νέο κείμενο χωρίς τη βοήθειά του.

Παράδειγμα

Παρακάτω παρουσιάζεται ένα παράδειγμα εφαρμογής της Αμοιβαίας Διδασκαλίας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση στο μάθημα της Γλώσσας της Γ΄ Δημοτικού, με θέμα "Μηχανές του Μέλλοντος".

Reciprocal.jpg

Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα

Πλεονεκτήματα

  • Έρευνα: Η έρευνα από τους Palincsar και Brown τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει μια ισχυρή βάση για την αμοιβαία διδασκαλία. Σε αρκετές μελέτες, οι μαθητές που συμμετείχαν σε μια αμοιβαία δραστηριότητα ανάγνωσης είχαν υψηλότερη βαθμολογία στα τεστ κατανόησης κειμένου από τους μαθητές μιας ομάδας ελέγχου που δεν χρησιμοποιούσαν αυτή τη στρατηγική διδασκαλίας. Μια ισχυρή ερευνητική βάση για μια στρατηγική διδασκαλίας βοηθά στην επικύρωση της αποτελεσματικότητας και της χρήσης της στην τάξη.
  • Γνώση: Σε μελέτες που έγιναν, οι μαθητές που χρησιμοποίησαν αμοιβαία διδασκαλία βελτίωσαν τις περιλήψεις τους με την πρακτική και εργάστηκαν πιο ανεξάρτητα συγκριτικά με τους μαθητές που δεν χρησιμοποίησαν αυτή τη στρατηγική διδασκαλίας. Επιπλέον, στις αίθουσες διδασκαλίας που εφαρμόστηκε η συγκεκριμένη παρατηρήθηκαν λιγότερες συμπεριφορές αναστάτωση από τους εκπαιδευόμενους, πιθανώς επειδή οι ίδιοι ήταν περισσότερο γνωστικά απασχολημένοι με το υλικό.
  • Επικοινωνία και Συνεργασία: Η αμοιβαία διδασκαλία έχει αποδειχθεί ότι βοηθά τους μαθητές να αναπτύξουν διαπροσωπικές δεξιότητες επικοινωνίας, δεδομένου ότι πρέπει να αλληλεπιδρούν με άλλους μαθητές και το δάσκαλο. Δεδομένου ότι σε μια ομάδα μαθητών βοηθάει ο ένας τον άλλον, σε αυτή τη στρατηγική διδασκαλίας οι μαθητές εκτός από τον να αλληλοβοηθούνται θα πρέπει και να διδάσκουν ο ένας τον άλλο. περιλαμβάνει βοηθήσουν τους μαθητές και τη διδασκαλία άλλων μαθητών. Αυτό συμβαίνει για την ενίσχυση της αυτο-αποτελεσματικότητας και της αυτοεκτίμησης των εκπαιδευόμενων.

Μειονεκτήματα

  • Ο χρόνος και η πρακτική: Η αμοιβαία διδασκαλία απαιτεί χρόνο και εξάσκηση για να εφαρμοστεί με επιτυχία. Αν η στρατηγική αυτή υλοποιηθεί χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία και σχεδιασμό, δεν θα επέλθουν τα αναμενόμενα οφέλη για τους μαθητές. Επιπλέον, η αμοιβαία διδασκαλία απαιτεί περισσότερο χρόνο στην τάξη από τις παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας.
  • Λανθασμένη Ανατροφοδότηση: Δεδομένου ότι οι μαθητές συνεργάζονται μεταξύ τους και μοιράζονται τη διδασκαλία του υλικού με το δάσκαλο, είναι πιθανό ότι οι μαθητές θα δώσουν λανθασμένη ανατροφοδότηση σε άλλους μαθητές. Με μεγαλύτερες ομάδες μαθητών, θα είναι δύσκολο για το δάσκαλο να παρακολουθεί όλες τις συζητήσεις μεταξύ των μαθητών, και η παραπληροφόρηση μπορεί να περάσει στην τάξη απαρατήρητη.

[3]


Αξιολόγηση

Βασικές δεξιότητες Σύμφωνα με τη θεωρία της επεξεργασίας των πληροφοριών (LaBerge & Samuels, 1974) η ανάγνωση απαιτεί το συγχρονισμό πολλών δεξιοτήτων σε μικρό χρονικό διάστημα. Όταν οι αναγνωστικές δεξιότητες πραγματοποιούνται με ακριβή, αυτοματοποιημένο και ταχύ ρυθμό τότε επιτυγχάνεται η ουσιαστική αναγνωστική κατανόηση των μαθητών (Lyon, 1996). Για τον λόγο αυτό ένας μεγάλος αριθμός ερευνών στηρίχθηκε στη διδασκαλία των βασικών δεξιοτήτων για την ενίσχυση της κατανόησης, όπως:

  1. η ακριβής και ευχερής ανάγνωση (Rashote & Torgessen, 1985)
  2. η ενίσχυση του λεξιλογίου (Bos & Anders, 1990)

Γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές Εκτός από την ακριβή και γρήγορη ανάγνωση και την απόδοση νοήματος στις λέξεις, κατά την ανάγνωση απαιτούνται δεξιότητες όπως:

  1. η ενεργοποίηση της προηγούμενης γνώσης
  2. η δημιουργία νοητικών αναπαραστάσεων
  3. η εύρεση από την πλευρά του αναγνώστη του σκοπού της ανάγνωσης
  4. ο σχηματισμός υποθέσεων σχετικών με το περιεχόμενο του κειμένου (Carliste & Rice, 2002).

Για τη διδασκαλία αυτών των δεξιοτήτων απαιτείται η εξοικείωση των μαθητών με γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές (Wilder & Williams, 2001) που βασίζονται είτε στην επεξεργασία του κειμένου, είτε στις ερωτήσεις που σχετίζονται με το κείμενο (Mastropieri & Scruggs, 1997). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρόσφατης μετα-ανάλυσης η αναγνωστική κατανόηση των μαθητών με ΜΔ επιτυγχάνεται μέσω της σαφούς διδασκαλίας γνωστικών στρατηγικών που βασίζονται σε ερωτήσεις οργάνωσης του κειμένου (περίληψη) και μεταγνωστικών στρατηγικών αυτορύθμισης (Souvignier & Antoniou, 2007).

Η αμοιβαία διδασκαλία συγκαταλέγεται στις γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές.Η τεχνική αυτή αναφέρεται στην ανάπτυξη της μεταγνωστικής δεξιότητας τις αναγνωστικές κατανόησης των μαθητών οι οποίοι εμφανίζουν δυσκολίες σε αυτόν τον τομέα.Ο εκπ. στην αρχή εξηγεί στούς μαθητές ότι στόχος του είναι να βελτιώσει την ικανότητά τους ώστε να κατανοούν αυτά που διαβάζουν με το να τους μάθει κάποιο τρόπο,με τον οποίο θα προσέχουν περισσότερο τα στοιχεία της ανάγνωσης. Εκείνος κυρίως οφείλει να διδάξει στούς μαθητές της τάξης δραστηριότητες:Να σκέπτονται σημαντικές ερωτήσεις οι οποίες είναι δυνατό να τεθούν σχετικά με το αντικείμενο της ανάγνωσης και να είναι σίγουροι ότι μπορούν να απαντήσουν σε αυτές τις ερωτήσεις.Να κάνουν περίληψη των πιο σημαντικών πληροφοριών που έχουν μελετήσει.Να προλέγουν το ποιός καθένας θα μπορούσε να αναφέρει στη συνέχεια.Να επισημαίνουν τα ασαφή σημεία και να εξετάζουν αν μπορούν να δώσουν νόημα σ’αυτά. Σύμφωνα με αυτή τη νέα θεωρία οι μαθητές για να ασκηθούν στις ανωτέρω δραστηριότητες πρέπει να αναλάβουν ο καθένας χωριστά το ρόλο του εκπαιδευτικού κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας της ανάγνωσης. Το πως θα λειτουργήσουν οι μαθητές ως εκπαιδευτικοί στην τάξη παρουσιάζει ο ίδιος ο διδάσκων,ο οποίος λέγει τις ερωτήσεις που μπορούν αυτοί να κάνουν,καθώς διαβάζουν,προβαίνει σε περίληψη των ουσιαστικών πληροφοριών του κειμένου,προλέγει το τι θα διαπραγματευτεί ο συγγραφέας στη συνέχεια και εντοπίζει τα’ασαφή σημεία στο κείμενο,στα οποία προσδίδει νόημα.Μετά από την προηγούμενη επιδείξη ο εκπαιδευτικός καλεί τον κάθε μαθητή με τη σειρά για να επαναλάβει τη διαδικασία σε νέο κάθε φορά κείμενο.


Παραλλαγές Στρατηγικής

Βιβλιογραφία

  • Palincsar, A.S. (1986). Reciprocal teaching. In Teaching reading as thinking. Oak Brook, IL: North Central Regional Educational Laboratory.
  • Stricklin, Kelly (2011). "Hands-On Reciprocal Teaching: A Comprehension Technique".

Αναφορές

  1. Palincsar, A.S. (1986). Reciprocal teaching. In Teaching reading as thinking. Oak Brook, IL: North Central Regional Educational Laboratory.
  2. DeVillar, R. A., & Faltis, C. (1991). Organizing the classroom for communication and learning. COMPUTERS and cultural diversity: Restructuring for school success (p. 9). Albany: State University of New York Press.
  3. http://www.ehow.com/info_8337995_advantages-disadvantages-reciprocal-teaching.html

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι