5W1H

Από CoSyLLab Wiki
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Εισαγωγή - Σκοπός

Η στρατηγική μάθησης 5W1H ορίζεται ως μία μέθοδος ερωτήσεων η οποία χρησιμοποιείται για την εξερεύνηση των σχέσεων αιτίας-αποτελέσματος οι οποίες αποτελούν την βάση ενός προβλήματος. Η αρχή που καθορίζει τη συγκεκριμένη μέθοδο είναι ότι κάθε ερώτηση θα πρέπει να αποσπάσει μία πραγματική απάντηση-γεγονός .Το στοιχείο το οποίο υπογραμίζεται είναι ότι καμία από της ερωτήσεις οι οποίες τείθονται κατά την εφαρμογή της μεθόδου δεν μπορεί να απαντηθεί με «ναι» ή «οχι». Βασίζεται στην χρήση ερωτήσεων με σκοπό την διάσπαση ενός προβλήματος στα μικρότερα επιμέρους τμήματα του, τον εντοπισμό και την εξέταση των σημαντικότερων στοιχείων του. Η στρατηγική μάθησης 5W1H  αποτελείται από 6 ερωτήσεις οι οποίες στην πιο δεδομένη εκδοχή είναι:

  • What ( Τι, Ποιο; ): Ποιο είναι το πρόβλημα;
  • Where ( Που; ): Που λαμβάνει χώρα;
  • When ( Πότε; ): Πότε συνέβη;
  • Why ( Γιατί; ): Γιατί συμβαίνει;
  • Who ( Ποιος; ): Ποιος εμπλέκεται στο πρόβλημα;
  • How ( Πως; ): Πως μπορεί να ξεπεραστεί;

Στο παρακάτω βίντεο γίνεται κατανοητό πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτά τα μικρά δομικά ερωτήματα για να σχεδιαστεί ένα project σχεδίασης από ένα αρχιτέκτονα και στην παρακάτω εικόνα αναπαρίσταται η στρατηγική:

5W1H.jpg


Η στρατηγική 5W1H είναι γνωστή και ως μέθοδος Kipling, αναφερόμενη στο ποίημα The "Five Ws" (and one H) του Rudyard Kipling στη συλλογή "Just So Stories" (1902) [1], το οποίο συνόδευε το παραμύθι “The Elephant’s Child”[2] και ξεκινά με τους στοίχους :

I keep six honest serving-men (They taught me all I knew) Their names are What and Why and When And How and Where and Who.

I send them over land and sea I send then east and west But after they have worked for me I give them all a rest.

Ο ίδιος ο Kipling χρησιμοποιούσε το συγκεκριμένο σύνολο ερωτήσεων με σκοπό την πυροδότηση ιδεών και την επίλυση προβλημάτων. Η εφαρμογή της στρατηγικής 5W1H στοχεύει στον καθορισμό των βασικών αιτιών ενός προβλήματος. Οι ερωτήσεις What (Τι, Ποιο), Where(Που), Why (Γιατί), Who (Ποιος) και How (Πως,Πόσο) χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις όπου υπάρχει η ανάγκη πρόκλησης του ενδιαφέροντος όπως και σε περιπτώσεις όπου υπάρχει έλλειψη ιδεών. Επίσης η συγκεκριμένη στρατηγική στοχεύει στον εντοπισμό, την παράθεση και την εξέταση διαφορετικών όψεων ενός προβλήματος. Επιπρόσθετα, στα πλαίσια της αυτορύθμισης χρησιμοποιείται για την συλλογή δεδομένων, με τη χρήση των ερωτήσεων ή καποιου ερωτηματολογίου βασισμένου στις δομικές αυτές ομάδες ερωτήσεων.

Ορισμός

Το 5W1H είναι μια ισχυρή, εμπνευσμένη και ευφάνταστη λίστα ελέγχου (χρησιμοποιείται συχνά από τους δημοσιογράφους). Η τεχνική χρησιμοποιεί βασικές ερωτήσεις και είναι χρήσιμη τόσο σε επίσημο επίπεδο όσο και σε μη.[3]

Περιγραφή Στρατηγικής

Η στρατηγική 5W1H στη εκπαιδευτική διαδικασία μπορεί να λειτουργήσει:
5w1hmind.jpg

1. Στα πλαίσια της ατομικής έρευνας, εργασίας. Για παράδειγμα με μορφή ερωτηματολογίων κατά τη συλλογή δεδομένων, ως καθοδήγηση στην μελέτη και εντοπισμό των πληροφοριών κλειδί ενός κειμένου κ.λπ.
2. Σε ομάδες εργασίας των 6 ατόμων όπου ανατίθεται σε κάθε μέλος της ομάδας μία εκ των 6 ερωτήσεων. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα σε κάθε μέλος να ασχοληθεί με ένα στοιχείο-πλευρά του υπό διερεύνηση προβλήματος.

Βήματα της Διαδικασίας
Η στρατηγική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί με δύο διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με την μαθησιακή / διδακτική περίσταση.Παραάτω περιγράφονται και οι δύο:

  1. Τυχαία επιλογή ερώτησης: Μία απλή στην εφαρμογή της προσέγγιση είναι η τυχαία επιλογή μίας ή και περισσοτέρων  εκ των 6 ερωτήσεων σχετικά με κάποιο θέμα που απασχολεί τον μαθητευόμενο. Αυτό μπορεί να γίνεται αυθόρμητα είτε να ορίζεται από τον εκπαιδευτικό. Αν η στρατηγική εφαρμόζεται συνεπώςκαι συνεχόμενα από τον εκπαιδευτικό μπορεί εμπειρικά να χρησιμοποιείται από τους μαθητές / εκπαιδευόμενους οποτεδήποτε συναντούν μια άγνωστη έννοια ή ένα πρόβλημα.
  2. Συγκεκριμμένη σειρά ερωτήσεων: Σε αυτήν την περίπτωση, γίνεται προσεκτική επιλογή των ερωτήσεων αλλά και της σειράς που θα ακολουθηθεί από τον εκπαιδευτικό με σκοπό να καθοδηγήσει τους μαθητές στη λύση ενός προβλήματος ή ανάλυση ενός θέματος. Όλες οι ερωτήσεις έχουν ξεχωριστό νόημα και σημασία και σκοπεύουν να διευρύνουν τη σκέψη και την αντίληψη των εκπαιδευομένων σε όλη τη διάσταση και τις πτυχές του προβλήματος.

Περιεχόμενο Ερωτήσεων

Κάθε μία από τις ερωτήσεις διερευνούν διαφορετική διάσταση του προς εξέτασιν προβλήματος / θέματος. Παρακάτω αναλύεται η νοηματική διάσταση της κάθε ομάδας ερωτημάτων που χρησιμοποιούνται κατά την εφαρμογή της στρατηγικής.

What (Τι; Ποιο; )

Οι ερωτήσεις της συγκεκριμένης ομάδας ποικίλουν και μπορεί να είναι οι εξής: «Ποια είναι τα επιμέρους συστατικά ;», «Ποια μπορεί να είναι η λύση του προβλήματος;», «Τι συνέβη;», «Τι ευθύνεται για την αποτυχία/επιτυχία;», «Τι αποτελεί προτεραιότητα;» κ.λπ.
Οι ερωτήσεις αυτού του τύπου προσπαθούν να δώσουν απαντήσεις σε θέματα όπως:
• Ποια είναι τα γεγονότα.
Τι ενέργειες πρέπει να γίνουν ή έπρεπε να είχαν γίνει.
• Ποια είναι η πιθανή λύση του προβλήματος.
• Ποια είναι τα πιθανά αίτια.

Λόγω του γεγονότος ότι το μόριο «Τι» μπορεί εύκολα να συνδυαστεί με ρήματα και ουσιαστικά δεν είναι δυνατόν να δοθεί με μεγάλη επιτυχία το εύρος των ερωταποκρίσεων που αντιπροσωπεύουν τη συγκεκριμένη ομάδα.

Who ( Ποιος; )

Απαντώντας σε ερωτήσεις που έχουν μπροστά το μόριο Ποιος όπως: «Ποιος είναι υπεύθυνος για το συμβάν;», «Ποιοι συμμετείχαν σε αυτό το ιστορικό γεγονός;» αλλά και «Ποιοι θα μπορούσαν να λύσουν αυτό το πρόβλημα;» και άλλες παρεμφερείς ερωτήσεις, διευκρινίζονται και ξεκαθαρίζονται κυρίως θέματα όπως:
• Ποιοι είναι εμπλεκόμενοι σε κάποιο γεγονός και πως σχετίζονται μεταξύ τους αλλά και με τα γεγονότα.
• Ποια είναι τα στοιχεία,πρόσωπα-κλειδιά στα οποία πρέπει να εστιαστεί η μελέτη.

Where ( Που; )

Η συγκεκριμένη ομάδα περιλαμβάνει ερωτήσεις όπως: «Που συνέβη/θα συμβεί», «Που θα τοποθετηθεί» και άλλες παρόμοιες. Οι ερωτήσεις αυτής της κατηγορίας αναφέρονται στα χωρικά πλαίσια πλαίσια ενός ζητήματος ή προβλήματος.

When ( Πότε; )

Περιλαμβάνονται ερωτήσεις όπως οι εξής: «Πότε συνέβη / θα συμβεί;», «Πότε ο συγκεκριμένος χαρακτήρας λαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιστορία;» κλπ. Σκοπός αυτού του συνόλου ερωτήσεων είναι να διευκρινιστούν τα χρονικά όρια του προβλήματος ή προς διερεύνηση θέματος.

Why ( Γιατί; )

Περιλαμβάνει ερωτήσεις οι οποίες αναφέρονται στα αίτια και έχουν την εξής μορφή : «Γιατί συνέβη;», «Γιατί τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας / ενέργειας είχαν τα συγκεκριμένα αποτελέσματα;», «Γιατί τα αποτελέσματα της δουλειάς μας ήταν απογοητευτικά ή όχι;» Οι απαντήσεις σε τέτοιες ερωτήσεις στοχεύουν κυρίως στα εξής:
• Διευκρινίζονται οι αιτίες και οι αφορμές.
• Ανακαλύπτονται οιπραγματικοίλόγοι που ευθύνονται για συγκεκριμένες καταστάσεις (παρακολουθώντας και συνδέοντας τις αιτίες ‘μικρότερων’γεγονότων που σχετίζονται με αυτές)

How ( Πως; Πόσο; )

Τέτοιες ερωτήσεις μπορεί να είναι οι εξής: «Πως συνέβη», «Πως μπορεί να επιτευχθεί αυτό το σχέδιο», «Πως αντιμετωπίζεται ένα τέτοιο πρόβλημα», «Πως θα αντιδρούσατε εσείς», «Πόσο συχνά συμβαίνει κάτι», «Πόσο χρόνο χρειάζεται για να πραγματοποιηθεί». Οι απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις στοχεύουν να επιλύσουν τα παρακάτω θέματα:
• Να διευκρινιστεί μια συγκεκριμένη διαδικασία. • Να διευκρινιστεί συγκεκριμένη διάρκεια αντιμετώπισης ενός προβλήματος ή εμφάνισης ενός φαινομένου.

Εμπλεκόμενοι Ρόλοι

Στη στρατηγική αυτή οι εμπλεκόμενοι ρόλοι είναι δυο. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού- καθοδηγητή και ο ρόλος του εκπαιδευόμενου. Ο εκπαιδευόμενος μπορεί είτε να λειτουργήσει ατομικά είτε να είναι μέλος μια ομάδας.

Παράδειγμα

'Ενα παράδειγμα εφαρμογής της στρατηγικής 5W1H είναι η κατανόηση και ανάλυση κειμένου. Το παράδειγμα αυτό αφορά τη διαδικασία ανάγνωσης του παραμυθιού "Ο Μαγος του Οζ" .Απευθύνεται σε άτομα 5-8 χρονών. Για κάθε μία από τις βασικές ιδέες οι οποίεςυπάρχουν στο κείμενο ο αναγνώστης απευθύνει στον εαυτό του ερωτήσεις ξεκινώντας με τα 5 Ws και 1 H λέξεις. Ο άξονας γύρω από τον οποίο κινούνται οι ερωτήσεις απεικονίζεται παρακάτω.

Mainideas.jpg


Ας προσεγγίσουμε με περισσότερη λεπτομέρεια την κάθε φάση:

Ποιος: Ο αναγνώστης ξεχωρίζει όλους τους  χαρακτήρες και φτιάχνει μια λίστα με αυτούς. Αν χρειαστεί δημιουργεί συνεκτικές γραμμές μεταξύ των χαρακτήρων ώστε διακρίνονται οι σχέσεις που τους συνδέουν.

Who1.jpg


Τι, Ποιο: Ο αναγνώστης εντοπίζει τα γεγονότα ή τις ενέργειες και φτιάχνει μία λίστα. Δημιουργεί συνδέσεις μεταξύ των γεγονότων ή ενεργειών για να δείξει τις σχέσεις μεταξύ τους.  Δημιουργεί συνδέσεις μεταξύ των χαρακτήρων και των γεγονότων καθώς εξηγεί στον εαυτό σου τις σχέσεις μεταξύ τους.

What.jpg


W here (Πού): Ο αναγνώστης τοποθετεί τα γεγονότε που συμβαίνουν χωρικά. Δημιουργεί συνδέσεις τοποθεσιών, γεγονότων και χαρακτήρων καθώς εξηγεί τις σχέσεις μεταξύ τους.

Where1.jpg


W hen (Πότε): Εδώ ο αναγνώστης εντοπίζει όλους τους χρονικούς παράγοντες και φτιάχνει μια λίστα. Δημιουργεί πλέον συνδέσεις μεταξύ χρονικών παραγόντων, τοποθεσιών, γεγονότων και χαρακτήρων καθώς συνειδητοποιεί τις σχέσεις μεταξύ τους.
W hy (Γιατί): Ο αναγνώστης εντοπίζει αιτίες σχετικά με τα γεγονότα και τις ενέργειες και φτιάχνει μία λίστα.Δημιουργεί συνδέσεις μεταξύ των αιτιών και των συνεπειών τους στους χαρακτήρες, γεγονότα, τοποθεσίες ή χρόνους καθώς εξηγεί στον εαυτό του τις σχέσεις μεταξύ τους.

Why1.jpg


H ow (Πώς): Ο αναγνώστης εδώ εντοπίζει τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται τα γεγονότα και δτιάχνει μια λίστα. Δημιουργεί συνδέσεις μεταξύ του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν τα γεγονότα και των άλλων παραγόντων καθώς εξηγεί στον εαυτό σου τις σχέσεις μεταξύ τους.

How2.jpg


Ακολουθώντας αυτή τη διαδικασία ο αναγνώστης / μαθητής ειναι σε θέση να:

  • Aπαντήσει στις ερωτήσεις χρησιμοποιώντας γραφικές αναπαραστάσεις.
  • Εξετάσει όλες τις λεπτομέρειες που έχει συμπεριλάβει στις λίστες του.
  • Φτιάξει μία γραφική αναπαράσταση των βασικών ιδεών και στη συνέχεια να επιλέξει τις πιο σημαντικές λεπτομέρειες από τις λίστες που έχει δημιουργήσει και να τις ταξινομήσει κάτω από τις βασικές ιδέες
  • Δεν είναι απαραίτητο να συμπεριληφθεί κάθε λεπτομέρεια που έχει εντοπιστει. Μπορεί να χρησιμοποιήσει διαφορετικού χρώματος μαρκαδόρο (ή γραμματοσειράς αν χρησιμοποιείς πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου) για την καταγραφή της βασικής ιδέας και των λεπτομεριών. Αυτό θα τον βοηθήσει να οπτικοποιήσει τις συνδέσεις μεταξύ όλων των πληροφοριών. Όταν θα έχει ολοκληρώσεις την γραφική αναπαράσταση το αποτέλεσμα θα είναι μία ολοκληρωμένη εικόνα των ιδεών και πώς οι εκάστοτε λεπτομέρειες συνδέονται με αυτές.


Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα

Πλεονεκτήματα
Κάθε ερώτηση είναι αποτελεσματική διότι απαιτεί να δοθεί μία απάντηση. Στα πλαίσια της τάξης προκαλεί ενδιαφέρον και θέτει το στοιχείο της πρόκλησης . Οι ερωτήσεις στην στρατηγική 5Ws1H είναι επίσης αποτελεσματικές διότι είναι μικρές και άμεσες. Οι ερωτήσεις μπορούν να γενικευτούν σε μεγάλη κλίμακα για παράδειγμα η ερώτηση 'What' (Πώς) μπορεί να εφαρμοστεί σε πολλές διαφορετικές περιστάσεις καθιστώντας τες κατά αυτόν τον τρόπο ευέλικτες πηγές.
Μειονεκτήματα


Αξιολόγηση


Η ιδιάζουσα φύση της στρατηγικής, μας δίνει την ευκαιρία για επιμέρους αξιολογήσεις οι οποίες μπορούν να συντεθούν και σε μία.

Με άλλα λόγια, μπορούμε να εστιάσουμε στο κατά πόσο οι παράγοντες του κάθε "W" ή του "Η" έχουν γίνει κατανοητοί και έχουν αφομοιωθεί από τον εκπαιδευόμενο. Ερωτήσεις που έγιναν αφορμή να εκκινήσει η μαθησιακή διαδικασία, επανέρχονται τώρα με άλλη μορφή, για άλλη αιτία, αλλά αφορούν το ίδιο γνωστικό αντικείμενο. Έτσι ελέγχουμε/αξιολογούμε την αποτελεσματικότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Αυτό μπορεί να γίνει σε διάφορες φάσεις αποσπασματικά, ή ταυτόχρονα, με ίση κατανομή αξιολόγησης σε κάθε παράγοντα.

Οι παράγοντες "W" και "Η" μπορούν να ελεγχθούν επιγραμματικά ως προς τα εξής :

WHO (Ποιός): ποιό άτομο, υποκείμενο, οργανισμός κ.λπ. (και στον πληθυντικό φυσικά).

WHAT (Tι): έγινε, γεγονότα, καταστάσεις, συμβάντα γενικότερα κ.λπ.

WHERE (Που): χώρος, τοποθεσία κ.λπ.

WHEN (Πότε): έγιναν τα γεγονότα (χρονική στιγμή ή περίοδος) κ.λπ.

WHY (Γιατί): λόγοι, αίτια, συνέπειες άλλων γεγονότων κ.λπ.

HOW (Πως): κατάσταση, συνθήκες, διαδικασίες κ.λπ.

Ιδανικότερος τρόπος να αξιολογηθούν οι επιμέρους παράγοντες ταυτόχρονα είναι οι ρουμπρίκες[4].



Παραλλαγές Στρατηγικής


Βιβλιογραφία



Αναφορές

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Just_So_Stories
  2. http://www.online-literature.com/kipling/165/
  3. http://www.mycoted.com/Five_Ws_and_H
  4. Moskal, Barbara M. (2000). Scoring rubrics: what, when and how?. Practical Assessment, Research Evaluation, 7(3). Retrieved December 22, 2009 from http://pareonline.net/


Εξωτερικοί Σύνδεσμοι